Zico: Brazylijska Legenda Futbolu i Ikona Flamengo

1

Arthur Antunes Coimbra, powszechnie znany jako Zico, to brazylijska legenda futbolu, która na stałe zapisała się w historii jako jeden z najwybitniejszych ofensywnych pomocników. Urodzony 3 marca 1953 roku w Rio de Janeiro, na marzec 2026 roku będzie obchodził swoje 73. urodziny. Nazywany „Białym Pelé”, Zico zasłynął przede wszystkim z prowadzenia swojego macierzystego klubu, Flamengo, do licznych triumfów, w tym Copa Libertadores i Pucharu Interkontynentalnego w 1981 roku. Jego genialna gra, wizja pola i mistrzostwo w rzutach wolnych uczyniły go ikoną sportu, której wpływ wykracza daleko poza boisko.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2026 roku – 73 lata
• Żona/Mąż: Brak informacji w tekście
• Dzieci: Brak informacji w tekście
• Zawód: Piłkarz, trener
• Główne osiągnięcie: Zwycięstwo w Copa Libertadores i Pucharze Interkontynentalnym z Flamengo w 1981 roku

Podstawowe informacje o Zico

Dane biograficzne

Arthur Antunes Coimbra, znany całemu światu jako Zico, urodził się 3 marca 1953 roku w Rio de Janeiro, Brazylii. Jest postacią, której nazwisko jest synonimem piłkarskiego geniuszu i elegancji. W marcu 2026 roku będzie obchodził swoje 73. urodziny, co jest świadectwem długiej i niezwykle bogatej kariery, która na trwałe wyryła się w historii futbolu.

Pseudonim i przydomki

Choć jego pełne imię i nazwisko to Arthur Antunes Coimbra, świat poznał go jako Zico. Ten charakterystyczny pseudonim, który stał się jego piłkarską marką, ewoluował wewnątrz rodziny. Proces ten rozpoczął się od zdrobnienia „Arthurzinho”, przez „Arthurzico” i „Tuzico”, aż do ostatecznej formy stworzonej przez jego kuzynkę Ermelindę „Lindę” Rolim. Ze względu na swój wyjątkowy styl gry, pełen kreatywności i skuteczności, Zico zyskał również przydomek „Biały Pelé”. Sam Pelé, uważany za jednego z najlepszych piłkarzy wszech czasów, przyznał kiedyś, że Zico był graczem, który najbardziej zbliżył się do jego poziomu umiejętności, co jest ogromnym wyróżnieniem.

Aktualna działalność

Po zakończeniu bogatej kariery zawodniczej i trenerskiej, Zico nadal pozostaje aktywny w świecie futbolu. Od 2022 roku pełni funkcję doradcy technicznego w japońskim klubie Kashima Antlers. Jest to kontynuacja jego długoletniej i głębokiej więzi z tym klubem oraz z japońską piłką nożną, w której rozwoju odegrał znaczącą rolę.

Życie osobiste i wczesne lata Zico

Pochodzenie pseudonimu

Słynny pseudonim „Zico” ma swoje korzenie w ciepłym, rodzinnym środowisku. Jak wiele tak charakterystycznych imion, ewoluował on stopniowo, skracając się od pierwotnej formy imienia Arthur. Proces ten rozpoczął się od „Arthurzinho” (Mały Artur), następnie przekształcił się w „Arthurzico” i „Tuzico”. Ostateczną, rozpoznawalną na całym świecie formę „Zico” stworzyła jego kuzynka, Ermelinda „Linda” Rolim, nadając mu jego piłkarską tożsamość.

Rodzina i pasje

Pasja do futbolu była w rodzinie Zico czymś naturalnym i dziedziczonym. Jego starsi bracia, Antunes i Edu, również byli zawodowymi piłkarzami, co z pewnością wpłynęło na jego wczesne zainteresowania. Sam Zico swoją przygodę z piłką rozpoczął od gry w futsal, trenując w lokalnej drużynie Juventude, gdzie mógł rozwijać swoją technikę i zwinność w mniejszych, szybszych formatach gry.

Początki kariery piłkarskiej

Droga Zico na profesjonalne boiska nie była pozbawiona wyzwań. W 1967 roku, mając zaledwie 14 lat, miał odbyć testy w klubie América. Jednak jego niezwykły talent został dostrzeżony wcześniej. Po strzeleniu aż 9 goli w jednym meczu dla River Futebol Clube, jego talent zauważył reporter radiowy Celso Garcia. To właśnie on namówił ojca młodego Zico na przeprowadzenie testów w bardziej prestiżowym klubie, jakim było Flamengo, co okazało się przełomowym momentem w jego życiu.

Kariera klubowa Zico

Początki we Flamengo i rozwój fizyczny

Pierwsze lata kariery Zico we Flamengo, obejmujące okres 1971–1972, były czasem intensywnego rozwoju fizycznego. Początkowo młody zawodnik był zbyt słaby fizycznie na wymagania profesjonalnego futbolu. Aby temu zaradzić, przeszedł rygorystyczny program rozwoju mięśni oraz specjalną dietę, opracowaną przez José Roberto Francalacciego. Te działania były kluczowe dla jego późniejszego sukcesu i zdolności do wytrzymania fizycznego obciążenia gry na najwyższym poziomie.

Złota era we Flamengo

Pierwszy okres gry Zico we Flamengo (1971–1983) okazał się najbardziej chlubnym etapem w historii klubu. Jako lider zespołu, poprowadził drużynę do największych sukcesów, w tym do triumfu w prestiżowej Copa Libertadores w 1981 roku oraz zdobycia Pucharu Interkontynentalnego w tym samym roku. Jego wpływ na zespół był nieoceniony, a jego gra przyczyniła się do zdobycia czterech tytułów mistrza Brazylii, co na zawsze zapisało go w annałach klubu.

Transfer do Udinese i jego konsekwencje

W 1983 roku Zico przeniósł się do Europy, podpisując kontrakt z włoskim klubem Udinese za znaczącą wówczas kwotę 4 milionów dolarów. Transfer ten wywołał ogromne poruszenie i kontrowersje. Kibice w Udine protestowali przeciwko blokowaniu transferu przez federację FIGC, krzycząc hasła typu „Albo Zico, albo Austria”. Mimo tych przeszkód, Zico szybko udowodnił swoją wartość. W swoim debiutanckim sezonie w Serie A (1983–84) strzelił 19 goli, ustępując jedynie Michelowi Platiniemu, mimo że rozegrał o cztery mecze mniej z powodu kontuzji.

Powrót do Flamengo i kontuzja

Po okresie spędzonym we Włoszech, Zico powrócił do ukochanego Flamengo w 1985 roku. Niestety, ten powrót został naznaczony brutalną kontuzją kolana, której doznał po faulu Márcio Nunesa z drużyny Bangu. Uraz ten na wiele miesięcy przerwał jego karierę, znacząco wpływając na jego formę podczas Mistrzostw Świata w 1986 roku.

Rekordy w klubie Flamengo

Zico jest absolutnym rekordzistą Flamengo pod względem liczby strzelonych bramek. W barwach tego klubu rozegrał 731 meczów, w których zdobył imponujące 508 goli. Te liczby czynią go najlepszym strzelcem w historii tego zasłużonego klubu, co jest świadectwem jego niezwykłej skuteczności i oddania drużynie.

Powrót do gry w Japonii i rola w J1 League

W 1991 roku, po krótkiej przerwie od gry, Zico zdecydował się wznowić karierę i dołączyć do japońskiego klubu Sumitomo Metals, który później przekształcił się w Kashima Antlers. Jego przybycie do Japonii miało ogromne znaczenie dla promocji nowo powstałej J1 League. Szybko stał się tam lokalną legendą, znaną i uwielbianą jako „Bóg Futbolu”, inspirując całe pokolenia japońskich piłkarzy i fanów.

Kariera reprezentacyjna Zico

Debiut i początki w reprezentacji

Pierwsze kroki Zico w reprezentacji Brazylii miały miejsce podczas kwalifikacji do Igrzysk Olimpijskich w 1972 roku. W meczu przeciwko Argentynie strzelił decydującego gola, jednak brak powołania na same igrzyska w Monachium był dla niego tak dużym rozczarowaniem, że na krótko rozważał porzucenie futbolu. Niemniej, jego talent był zbyt wielki, by mógł pozostać niezauważony.

Udział w Mistrzostwach Świata

Zico był kluczową postacią brazylijskiej kadry na trzech turniejach Mistrzostw Świata: w 1978, 1982 i 1986 roku. Choć nigdy nie zdobył mistrzowskiego tytułu, jego drużyna wywalczyła brązowy medal w 1978 roku. Choć uznaje się go za najwybitniejszego brazylijskiego piłkarza, który nigdy nie wzniósł pucharu świata, jego wkład w grę reprezentacji jest niepodważalny.

Kontrowersje na Mundialu 1978

Mistrzostwa Świata w 1978 roku przyniosły Zico nie tylko sukces drużynowy, ale także moment kontrowersyjny. W meczu przeciwko Szwecji, jego gol głową nie został uznany przez sędziego Clive’a Thomasa. Według relacji, arbiter zagwizdał koniec meczu w momencie, gdy piłka znajdowała się jeszcze w powietrzu po rzucie rożnym, co wywołało gorące protesty i dyskusje.

Statystyki w reprezentacji Brazylii

Zico pozostaje jednym z najlepszych strzelców w historii reprezentacji Brazylii. Wystąpił w 71 oficjalnych meczach dla „Canarinhos”, zdobywając 48 bramek. Jest piątym najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Brazylii, co świadczy o jego długiej i owocnej karierze w barwach narodowych.

Nagrody i osiągnięcia Zico

Uznanie FIFA

Poziom umiejętności i wpływ Zico na światowy futbol zostały formalnie docenione przez FIFA. W 1999 roku zajął siódme miejsce w prestiżowym głosowaniu jury na Piłkarza Stulecia, co potwierdziło jego status jako jednej z największych legend sportu. Ponadto, w 2004 roku, Pelé umieścił go na swojej legendarnej liście FIFA 100, obejmującej najlepszych żyjących piłkarzy świata z okazji stulecia federacji.

Wyróżnienia indywidualne

Indywidualne osiągnięcia Zico obejmują dwukrotne zdobycie tytułu Piłkarza Roku według prestiżowego magazynu „World Soccer Magazine” w latach 1981 i 1983. Te nagrody podkreślają jego dominację i uznanie na arenie międzynarodowej w szczytowym okresie jego kariery.

Pomnik i symboliczne uznanie

W Japonii, gdzie Zico stał się prawdziwą legendą znaną jako „Bóg Futbolu”, jego wkład w rozwój piłki nożnej został uhonorowany w wyjątkowy sposób. Przed stadionem Kashima Soccer Stadium wzniesiono pomnik na jego cześć, co jest wyrazem najwyższego uznania i wdzięczności za jego rolę w popularyzacji i podniesieniu poziomu japońskiego futbolu.

Styl gry i umiejętności Zico

Charakterystyka roli na boisku

Zico był uosobieniem klasycznej „dziesiątki” – kreatywnym rozgrywającym, który posiadał doskonałą wizję pola. Jego styl gry charakteryzował się nieprzewidywalnością i elegancją. Był znany z popisowych podań bez patrzenia (tzw. no-look passes), które potrafiły zaskoczyć zarówno obrońców, jak i kolegów z drużyny, ale także z wyjątkowej techniki dryblingu, która pozwalała mu mijać rywali z łatwością.

Mistrzostwo w rzutach wolnych

Uznawany za jednego z najlepszych specjalistów od rzutów wolnych w historii futbolu, Zico zdobył z nich imponującą liczbę. Według szacunków, na jego koncie znajduje się 101 goli z rzutów wolnych, z czego 62 w meczach oficjalnych. Jego unikalna technika, polegająca na mocnym wychyleniu ciała do tyłu, sprawiała, że piłka zyskiwała niezwykłą rotację i trudną do obrony trajektorię.

Wszechstronność i gra obiema nogami

Mimo że Zico był naturalnie prawonożny, jego umiejętność gry obiema nogami z niemal taką samą precyzją czyniła go niezwykle trudnym do przewidzenia dla obrońców. Ta wszechstronność pozwalała mu na efektywne operowanie na wielu pozycjach ofensywnych, co jeszcze bardziej zwiększało jego wartość dla każdej drużyny, w której występował.

Kariera trenerska i administracyjna

Sukcesy z reprezentacją Japonii

Po zakończeniu kariery zawodniczej, Zico z powodzeniem wkroczył na ścieżkę trenerską. Jako selekcjoner reprezentacji Japonii odniósł znaczące sukcesy, prowadząc drużynę do zwycięstwa w Pucharze Azji w 2004 roku. Jego praca z japońską kadrą zaowocowała również awansem na Mistrzostwa Świata w Niemczech w 2006 roku, co było ważnym osiągnięciem dla japońskiego futbolu.

Osiągnięcia z klubami zagranicznymi

Zico miał również okazję prowadzić renomowane kluby zagraniczne. Jego praca z tureckim Fenerbahçe w sezonie 2007–08 doprowadziła klub do ćwierćfinału Ligi Mistrzów, co stanowiło historyczny sukces dla tej drużyny. Pokazało to jego zdolność do osiągania sukcesów na najwyższym europejskim poziomie trenerskim.

Działalność w brazylijskim sporcie

Poza boiskiem, Zico zaznaczył swoją obecność również w sferze administracji sportowej. Przez krótki okres, około roku, pełnił funkcję Ministra Sportu w Brazylii w rządzie prezydenta Fernando Collora de Mello. W tym czasie wprowadził istotne przepisy dotyczące biznesowej strony funkcjonowania klubów sportowych, starając się usprawnić ich organizację i zarządzanie.

Kontrowersje

Problemy podatkowe we Włoszech

Podczas swojej gry we włoskim Udinese, Zico napotkał na problemy z tamtejszymi organami podatkowymi. Oskarżenia o uchylanie się od płacenia podatków były na tyle poważne, że przyspieszyły jego decyzję o powrocie do Brazylii w 1985 roku. Ta sytuacja rzuciła cień na jego włoski epizod, choć nie umniejszyła jego sportowych dokonań.

Zmarnowany rzut karny na Mundialu 1986

Jednym z najbardziej pamiętnych i bolesnych momentów w karierze Zico był ćwierćfinał Mistrzostw Świata 1986 przeciwko Francji. Wchodząc z ławki jako rezerwowy, zmarnował rzut karny w regulaminowym czasie gry. Ten niewykorzystany element mógł zadecydować o awansie Brazylii do dalszej fazy turnieju, pozostawiając gorzki smak w historii jego występów na mundialach.

Ciekawostki

Inspiracja dla kultury

Wpływ Zico na kulturę wykracza poza świat sportu. Brazylijski piosenkarz Jorge Ben Jor napisał na jego cześć piosenkę zatytułowaną „Camisa 10 da Gávea”. Utwór ten nie tylko podkreślał jego wyjątkowość, ale także pomógł zbudować mistyczną otoczkę wokół numeru 10 w klubie Flamengo, czyniąc go symbolem talentu i przywództwa.

Historyczny moment w J.League

Kariera Zico w Japonii obfitowała w niezapomniane chwile. Jest on autorem hat-tricka w meczu otwarcia profesjonalnej ligi japońskiej J.League. Jego Kashima Antlers pokonały wówczas Nagoya Grampus 5:0, a Zico swoimi bramkami zainaugurował nowy rozdział w historii japońskiego futbolu, umacniając swój status legendy znanej jako „Bóg Futbolu”.

Kluczowe osiągnięcia Zico

Sukcesy klubowe

• Copa Libertadores: 1981
• Puchar Interkontynentalny: 1981
• Mistrzostwo Brazylii: 4 tytuły

Sukcesy z reprezentacją

• Brązowy medal Mistrzostw Świata: 1978
• Puchar Azji (jako trener): 2004

Nagrody i wyróżnienia

• Piłkarz Stulecia FIFA – 7. miejsce (1999)
• FIFA 100 (lista Pelégo)
• Piłkarz Roku „World Soccer Magazine”: 1981, 1983

Kariera trenerska

Warto wiedzieć: Zico odnosił sukcesy nie tylko jako zawodnik, ale również jako trener, prowadząc reprezentację Japonii do zwycięstwa w Pucharze Azji w 2004 roku i awansu na Mistrzostwa Świata w 2006 roku. Jego trenerskie osiągnięcia obejmują również ćwierćfinał Ligi Mistrzów z tureckim Fenerbahçe w sezonie 2007–08.

Tabela kariery klubowej

Tabela kariery reprezentacyjnej

Podsumowując, Arthur Antunes Coimbra, znany jako Zico, pozostaje jedną z największych legend brazylijskiego i światowego futbolu. Jego niezwykły talent, determinacja i długoletnie zaangażowanie, zwłaszcza w rozwój japońskiej piłki nożnej, nadal inspirują kolejne pokolenia. Historia Zico jest dowodem na to, że pasja do gry, połączona z ciężką pracą i nieustępliwością, może prowadzić do niezapomnianych osiągnięć i trwałego miejsca w annałach sportu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Zico_(footballer)