Roy Orbison: Greatest singer in the world? Pożar i strata synów.

1

Roy Orbison, właściwie Roy Kelton Orbison, to postać, która na stałe wpisała się w annały historii muzyki XX wieku. Urodzony 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie, na grudzień 2024 roku miałby 98 lat. Jego charakterystyczny, mocny głos, o niezwykłej skali i emocjonalnym przekazie, stał się znakiem rozpoznawczym artysty, który z powodzeniem poruszał się między gatunkami takimi jak rock and roll, country i pop. Orbison był dwukrotnie żonaty: pierwszą żoną była Claudette Frady, drugą – Barbara Wellhöner Jakobs. Jego życie, choć naznaczone osobistymi tragediami, obfitowało w artystyczne sukcesy, czego dowodem są liczne nagrody, w tym sześć statuetek Grammy.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 2024 roku miałby 98 lat.
• Żona/Mąż: Claudette Frady (1957-1966), Barbara Orbison (1969-1988).
• Dzieci: Trzech synów z pierwszego małżeństwa.
• Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, muzyk.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie unikalnego stylu wokalnego i scenicznego, liczne przeboje, wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame.

Kim był Roy Orbison?

Dane biograficzne i pochodzenie

Roy Kelton Orbison przyszedł na świat 23 kwietnia 1936 roku w Vernon w Teksasie. Wychowywał się w trudnych warunkach materialnych, co dodatkowo podkreślało jego późniejsze dążenia do artystycznej wolności. W 1946 roku rodzina Orbisonów przeniosła się do niewielkiego, przemysłowego miasta Wink w Teksasie. To miejsce, które Roy opisywał jako surowe i pozbawione perspektyw, stanowiło dla niego symbol ograniczeń, od których marzył się uwolnić.

Charakterystyczny wizerunek sceniczny

Roy Orbison dysponował niezwykle unikalnym i natychmiast rozpoznawalnym wizerunkiem scenicznym. Jego występy cechowały się minimalnym ruchem, co w połączeniu z nienagannym, często czarnym ubiorem, farbowanymi na czarno włosami i obowiązkowymi ciemnymi okularami przeciwsłonecznymi, tworzyło aurę tajemniczości i melancholii. Ten styl, daleki od dynamicznych występów innych gwiazd rock and rolla, stał się jego znakiem rozpoznawczym i podkreślał głębię jego muzyki.

Problemy ze wzrokiem od dzieciństwa

Już od najmłodszych lat Roy Orbison zmagał się z poważnymi problemami ze wzrokiem. W wieku zaledwie czterech lat musiał nosić grube okulary korekcyjne. Ta wada wzroku, choć stanowiła wyzwanie, w późniejszych latach wpłynęła na kształtowanie jego unikalnego wizerunku scenicznego, skłaniając go do noszenia ciemnych okularów, które stały się integralną częścią jego scenicznej persony.

Życie prywatne Roya Orbisona

Rodzina i małżeństwa

Małżeństwo z Claudette Frady

Pierwszą żoną Roya Orbisona była Claudette Frady, którą poślubił w 1957 roku. Poznali się na potańcówce, gdy Claudette miała zaledwie 14 lat. Ich związek był naznaczony burzliwymi wydarzeniami i rozstaniami. Para rozwiodła się w 1964 roku, by rok później ponownie stanąć na ślubnym kobiercu. Niestety, ich wspólna droga zakończyła się tragicznie w 1966 roku, gdy Claudette zginęła w wypadku motocyklowym.

Małżeństwo z Barbarą Orbison

W 1969 roku Roy Orbison ponownie odnalazł miłość, żeniąc się z Barbarą Wellhöner Jakobs. To małżeństwo, które przetrwało aż do śmierci artysty w 1988 roku, stanowiło dla niego źródło wsparcia i stabilności w ostatnich latach życia.

Trudne warunki dorastania

Wczesne lata życia Roya Orbisona upłynęły w skromnych warunkach. Przeprowadzka do Wink w Teksasie w 1946 roku była dla młodego Raya doświadczeniem miasta zdominowanego przez przemysł naftowy i surowe realia. Opisywał je jako miejsce „pełne futbolu, pól naftowych, smaru i piasku”, wyrażając ogromną ulgę, gdy w końcu udało mu się opuścić to miejsce i rozpocząć karierę muzyczną.

Kariera muzyczna i początki

Pierwsze kroki w muzyce

Pierwszy instrument i nauki

Muzyczna pasja Roya Orbisona ujawniła się już w dzieciństwie. W wieku sześciu lat otrzymał od ojca pierwszą gitarę, a nauki pobierał od ojca i starszego brata. Już jako siedmiolatek muzyka stała się centralnym punktem jego życia, wyznaczając kierunek jego przyszłej kariery.

Wczesne występy radiowe i własny program

Już jako dziecko Roy Orbison zaczął zdobywać doświadczenie medialne. W wieku ośmiu lat występował w lokalnym radiu, a pod koniec lat 40. XX wieku, jako nastolatek, prowadził już własny program radiowy, co świadczyło o jego wczesnym talencie i determinacji.

Założenie zespołu Wink Westerners

W 1949 roku, mając zaledwie 13 lat, Roy Orbison założył swój pierwszy zespół muzyczny, Wink Westerners. Grupa ta specjalizowała się w wykonywaniu standardów country i jazz swingowego, co pokazuje wszechstronność młodego artysty i jego zainteresowanie różnymi gatunkami muzycznymi.

Edukacja i wybór ścieżki kariery

Po ukończeniu szkoły średniej w 1954 roku, Roy Orbison podjął studia na North Texas State College. Początkowo wybrał kierunek geologiczny, traktując go jako plan awaryjny. Jednak jego silna pasja do muzyki sprawiła, że szybko zmienił kierunek studiów na historię i angielski, by ostatecznie porzucić naukę i w pełni poświęcić się karierze muzycznej.

Wpływ Elvisa Presleya na styl Orbisona

Kluczowym momentem w rozwoju artystycznym Roya Orbisona było zobaczenie występu Elvisa Presleya w 1954 roku. Orbison był pod ogromnym wrażeniem ekspresji scenicznej Presleya. To doświadczenie początkowo skłoniło go do przyjmowania bardziej energicznych postaw na scenie, zanim ostatecznie wypracował swój charakterystyczny, statyczny styl, który stał się jego znakiem rozpoznawczym.

Muzyka i osiągnięcia Roya Orbisona

Współpraca z Sun Records

W 1956 roku Roy Orbison został zakontraktowany przez Sama Phillipsa, założyciela Sun Records, wytwórni znanej z odkrycia takich talentów jak Elvis Presley. Decyzja ta została podjęta za namową Johnny’ego Casha. Pierwszy utwór nagrany dla tej wytwórni, „Ooby Dooby”, okazał się dużym sukcesem komercyjnym, sprzedając się w nakładzie 200 000 egzemplarzy i zapowiadając obiecującą przyszłość artysty.

Złota era w Monument Records

Największe sukcesy komercyjne i artystyczne Roy Orbison odnosił w latach 1960–1966, współpracując z wytwórnią Monument Records. W tym okresie aż 22 jego single trafiły do pierwszej czterdziestki prestiżowej listy Billboard. Do jego nieśmiertelnych hitów z tego okresu należą takie utwory jak „Only the Lonely”, „Crying” czy fenomenalnie popularne „Oh, Pretty Woman”.

Supergrupa Traveling Wilburys

W 1988 roku, tuż przed swoją przedwczesną śmiercią, Roy Orbison współtworzył legendarną supergrupę Traveling Wilburys. W jej skład wchodzili również George Harrison, Bob Dylan, Tom Petty i Jeff Lynne. Projekt ten przyniósł mu kolejne uznanie i pozwolił na eksplorację nowych brzmień muzycznych, udowadniając jego nieustającą pasję do tworzenia.

Pisanie hitów dla innych artystów

Zanim Roy Orbison stał się wielką gwiazdą, zarabiał na życie jako kompozytor w firmie Acuff-Rose Music. Swoje umiejętności pisania piosenek wykorzystywał, tworząc utwory dla innych artystów. Jednym z jego najbardziej znanych kompozycji jest piosenka „Claudette”, która została nagrana przez popularny duet The Everly Brothers, potwierdzając jego talent kompozytorski.

Nagrody i uznanie dla Roya Orbisona

Wprowadzenie do Galerii Sław

Uznanie dla dorobku artystycznego Roya Orbisona znalazło odzwierciedlenie w licznych wyróżnieniach. W 1987 roku został uhonorowany miejscem w Rock and Roll Hall of Fame, a także w Nashville Songwriters Hall of Fame. Te prestiżowe wpisy potwierdzają jego trwałe miejsce w historii muzyki popularnej i songwriterskiej.

Nagrody Grammy

Roy Orbison otrzymał łącznie sześć nagród Grammy, co stanowi dowód jego wybitnego talentu i wpływu na przemysł muzyczny. Wśród nich znalazła się prestiżowa nagroda Grammy Lifetime Achievement Award, przyznana za całokształt jego twórczości, stanowiąca uhonorowanie jego wieloletniej i bogatej kariery.

Pozycje w rankingach wszech czasów

Wpływ i znaczenie Roya Orbisona dla muzyki potwierdzają również wysokie pozycje w rankingach tworzonych przez renomowane magazyny muzyczne. Magazyn „Rolling Stone” sklasyfikował go na 13. miejscu listy 100 najlepszych wokalistów wszech czasów, a także na 37. miejscu listy największych artystów w historii. Te wyróżnienia podkreślają jego niezaprzeczalny wkład w rozwój muzyki.

Zdrowie i okoliczności śmierci Roya Orbisona

Problemy ze zdrowiem i uzależnieniami

W pewnym okresie swojej wczesnej kariery Roy Orbison zmagał się z problemami zdrowotnymi, w tym z uzależnieniem od tabletek nasennych oraz amfetaminy, znanej jako speed. Te trudności stanowiły jednak jedynie chwilowy etap w jego życiu, z którego udało mu się wyjść, kontynuując karierę.

Przyczyna śmierci

Roy Orbison zmarł nagle 6 grudnia 1988 roku w Hendersonville w stanie Tennessee. Przyczyną śmierci był atak serca. Miał zaledwie 52 lata, a jego odejście nastąpiło w momencie, gdy znajdował się u progu wielkiego odrodzenia swojej kariery, co czyni jego śmierć szczególnie tragiczną.

Ciekawostki z życia Roya Orbisona

Fakty dotyczące wyglądu

Choć Roy Orbison jest powszechnie kojarzony z kruczoczarną fryzurą, jego naturalny kolor włosów był „pomyjowej szarości” (dishwater grey). Artysta zaczął farbować włosy na czarno już jako nastolatek, co stało się jednym z elementów jego charakterystycznego, mrocznego wizerunku scenicznego.

Pierwsze zarobki i zakupy

Za pierwsze poważne pieniądze zarobione na hicie „Ooby Dooby” w 1956 roku, Roy Orbison pozwolił sobie na zakup wymarzonych dóbr. Kupił sobie fioletowego Cadillaca, symbol luksusu i sukcesu, a także pierścionek z diamentem, co świadczy o jego radości z osiągniętego sukcesu.

Nietypowe trasy koncertowe

Na początku swojej kariery, wraz z zespołem The Teen Kings, Roy Orbison brał udział w eksperymentalnej trasie koncertowej po kinach samochodowych (drive-in). Muzycy występowali na dachach budynków projekcyjnych, co stanowiło nietypowe i zapadające w pamięć doświadczenie dla artystów i publiczności.

Osobowość artysty

Pomimo statusu międzynarodowej gwiazdy, Roy Orbison był opisywany jako osoba niezwykle nieśmiała, uprzejma i skromna. Bywał wręcz „zawstydzony” własnym śpiewem w obecności innych, co stanowi ciekawy kontrast z jego potężnym i pewnym siebie głosem na scenie.

Najważniejsze osiągnięcia i daty w karierze Roya Orbisona

Chronologia kariery

• 1936: Urodzenie Roya Keltona Orbisona w Vernon, Teksas.
• 1946: Przeprowadzka rodziny do Wink, Teksas.
• 1943 (szacunkowo, na podstawie wieku 7 lat): Początek nauki gry na gitarze.
• 1944 (szacunkowo, na podstawie wieku 8 lat): Pierwsze występy radiowe.
• 1949: Założenie zespołu Wink Westerners w wieku 13 lat.
• 1954: Zakończenie szkoły średniej i początek studiów na North Texas State College.
• 1954: Zainspirowany występem Elvisa Presleya.
• 1956: Kontrakt z Sun Records i wydanie singla „Ooby Dooby”.
• 1957: Ślub z Claudette Frady.
• 1960–1966: Złota era w Monument Records, wydanie hitów takich jak „Only the Lonely”, „Crying”, „Oh, Pretty Woman”.
• 1964: Rozwód z Claudette Frady.
• 1965: Ponowny ślub z Claudette Frady.
• 1966: Tragiczna śmierć Claudette Frady.
• 1969: Ślub z Barbarą Wellhöner Jakobs.
• 1987: Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame i Nashville Songwriters Hall of Fame.
• 1988: Współzałożenie supergrupy Traveling Wilburys.
• 6 grudnia 1988: Śmierć Roya Orbisona w wieku 52 lat.

Nagrody i wyróżnienia

Warto wiedzieć: Roy Orbison, mimo ogromnego wpływu na muzykę rockową i popową, był znany ze swojej niezwykłej nieśmiałości i skromności, co stanowiło ciekawy kontrast z jego sceniczną osobowością.

Roy Orbison, swoim unikalnym głosem i mrocznym, ale pełnym emocji stylem, na zawsze zapisał się w historii muzyki, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które nadal inspiruje. Jego kariera dowodzi, że nawet największa nieśmiałość może zostać przekuta w potężny wyraz artystyczny, a jego przeboje wciąż poruszają serca słuchaczy na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Roy_Orbison