Nat King Cole: L.O.V.E. i życie legendy jazzu

0

Nat King Cole, urodzony Nathaniel Adams Coles 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama, to postać, której imię jest synonimem elegancji, ciepła i niezapomnianego głosu. Był wszechstronnym amerykańskim piosenkarzem, wybitnym pianistą jazzowym i aktorem, który na stałe zapisał się w annałach muzyki popularnej. Choć jego życie zakończyło się przedwcześnie w wieku zaledwie 45 lat, jego aksamitny baryton i mistrzowskie wykonania pozostawiły po sobie dziedzictwo obejmujące ponad sto hitów, w tym wiecznie żywe arcydzieła takie jak „Unforgettable” czy „Mona Lisa”. Jako jeden z pierwszych Afroamerykanów, Cole odważył się przekroczyć bariery rasowe, prowadząc własny ogólnokrajowy program rozrywkowy, „The Nat King Cole Show”, co stanowiło historyczny przełom w amerykańskiej telewizji.

Nat King Cole, którego prawdziwe nazwisko brzmiało Nathaniel Adams Coles, urodził się 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama. Jego życie przerwał przedwczesny zgon 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku zaledwie 45 lat. Jego kariera artystyczna, trwająca nieprzerwanie od 1934 do 1965 roku, pozwoliła mu zabłysnąć jako niezwykle utalentowanemu piosenkarzowi, wirtuozerskiemu pianiście jazzowemu oraz charyzmatycznemu aktorowi. Jego charakterystyczny, ciepły głos stał się natychmiast rozpoznawalny i do dziś jest uznawany za jeden z najważniejszych i najbardziej wpływowych w historii amerykańskiej muzyki popularnej. Był ojcem pięciorga dzieci, w tym córki Natalie Cole, która podążyła jego śladami, zdobywając uznanie jako utytułowana piosenkarka.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2024 roku miałby 105 lat.
• Żona/Mąż: Maria Hawkins (od 1948), Nadine Robinson (1937-1948).
• Dzieci: Natalie Cole, Carole Cole, Nat Kelly Cole, Casey Cole, Timolin Cole.
• Zawód: Piosenkarz, pianista jazzowy, aktor.
• Główne osiągnięcie: Przełomowy program telewizyjny „The Nat King Cole Show” i ponadczasowe przeboje takie jak „Unforgettable”.

Podstawowe informacje o Nacie Kingu Cole’u

Dane biograficzne

Nathaniel Adams Coles, znany światu jako Nat King Cole, przyszedł na świat 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama. Choć jego nazwisko rodowe brzmiało Coles, w swojej bogatej karierze artystycznej zdecydował się na jego skrócenie, stając się powszechnie rozpoznawalnym jako Nat King Cole. Jego życie, choć krótkie, obfitowało w znaczące osiągnięcia. Zmarł w wieku zaledwie 45 lat, 15 lutego 1965 roku, w Santa Monica w Kalifornii, pozostawiając po sobie trwałe dziedzictwo muzyczne i filmowe. Jego wszechstronność przejawiała się w roli piosenkarza, pianisty jazzowego i aktora, a jego charakterystyczny głos na zawsze zapisał się w annałach amerykańskiej muzyki popularnej. Jego życie zakończyło się przedwcześnie 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku zaledwie 45 lat.

Kariera zawodowa – ogólnie

Kariera Nata Kinga Cole’a rozciągała się na przestrzeni ponad trzech dekad, od 1934 do 1965 roku. W tym czasie zdołał zrealizować się jako wszechstronny artysta, zdobywając uznanie jako piosenkarz o niezwykłym głosie, utalentowany pianista jazzowy oraz charyzmatyczny aktor. Jego droga artystyczna, choć zakończona przedwcześnie, stanowiła przykład niezwykłego talentu i determinacji. Jego charakterystyczny podpis stał się rozpoznawalnym elementem jego marki osobistej, a on sam przeszedł do historii jako jeden z najważniejszych głosów w historii amerykańskiej muzyki popularnej.

Rodzina i życie prywatne Nat King Cole’a

Dzieciństwo i rodzina pochodzenia

Gdy Nat miał zaledwie cztery lata, około 1923 roku, jego rodzina podjęła decyzję o przeprowadzce do Chicago. W tym dynamicznym mieście jego ojciec, Edward, pełnił ważną funkcję pastora baptystycznego. To właśnie w kościele, pod okiem swojej matki, Perlina (Adams) Coles, która była organistką, Nat po raz pierwszy zetknął się z muzyką. To ona stała się jego pierwszą nauczycielką, wpajając mu podstawy gry na instrumencie klawiszowym, co było początkiem jego niezwykłej muzycznej podróży.

Małżeństwa i potomstwo

Pierwszym związkiem małżeńskim Nata Kinga Cole’a było małżeństwo z Nadine Robinson, tancerką znaną z obsady musicalu „Shuffle Along”. Ślub odbył się w 1937 roku, gdy artysta miał zaledwie 18 lat. Po latach związek ten zakończył się rozwodem. Zaledwie sześć dni po formalnym zakończeniu pierwszego małżeństwa, 28 marca 1948 roku, Cole poślubił piosenkarkę Marię Hawkins. Ceremonia odbyła się w kościele baptystycznym Abyssinian w Harlemie. Nat King Cole doczekał się pięciorga dzieci. Najbardziej znaną jest jego biologiczna córka Natalie Cole, która również zdobyła sławę jako piosenkarka. Oprócz niej, w rodzinie znaleźli się adoptowana córka Carole, adoptowany syn Nat Kelly Cole oraz bliźniaczki Casey i Timolin.

Działalność w organizacjach

Nat King Cole był również aktywnym członkiem wolnomularstwa. W styczniu 1944 roku został przyjęty do loży Thomas Waller Lodge No. 49, zlokalizowanej w Kalifornii. Jego zaangażowanie w tę organizację świadczy o jego głębszych przywiązaniach i aktywności społecznej poza sceną.

Kariera zawodowa Nata King Cole’a

Początki kariery i King Cole Trio

Kariera Nata Kinga Cole’a rozpoczęła się już w wieku nastoletnim. W wieku 15 lat porzucił szkołę średnią, aby wraz ze swoim bratem Eddiem sformować sekstet. W 1936 roku nagrali swoje pierwsze single dla wytwórni Decca. Prawdziwy przełom nastąpił jednak wraz z utworzeniem King Cole Trio, zespołu, do którego dołączyli basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore. Nazwa grupy nawiązywała do popularnej dziecięcej rymowanki o „Starym Królu Cole’u” (Old King Cole) i szybko zyskała uznanie. W 1944 roku utwór tria, „Straighten Up and Fly Right”, stał się wielkim hitem, co umocniło pozycję zespołu jako czołowego wykonawcy Capitol Records.

Kariera solowa i zmiana stylu

Od 1950 roku Nat King Cole zaczął rozwijać swoją karierę jako solista. W tym okresie dokonał znaczącego zwrotu stylistycznego, odchodząc od czystego jazzu w stronę tradycyjnego popu i ballad. Ta zmiana okazała się niezwykle trafiona, przynosząc mu ogromny sukces komercyjny i poszerzając grono jego fanów. Jego głos, o aksamitnej barwie, idealnie odnajdywał się w lirycznych kompozycjach, cementując jego pozycję jako jednego z najpopularniejszych wokalistów epoki. Jego nagrania, takie jak „Unforgettable”, „Mona Lisa” czy „Nature Boy”, stały się nieśmiertelnymi klasykami.

Działalność aktorska

Obok kariery muzycznej, Nat King Cole zdobywał również uznanie jako aktor. Wystąpił w wielu produkcjach filmowych, które pozwoliły mu zaprezentować swoje wszechstronne talenty. Do jego znaczących ról należą kreacje w filmach takich jak „The Blue Gardenia” z 1953 roku. Szczególnie pamiętna była jego postać w obrazie „St. Louis Blues” z 1958 roku, gdzie wcielił się w postać legendarnego kompozytora W.C. Handy’ego, znanego jako „ojciec bluesa”. Jego obecność na ekranie dodawała głębi i autentyczności portretowanym postaciom.

Program telewizyjny „The Nat King Cole Show”

Nat King Cole zapisał się również w historii amerykańskiej telewizji. W latach 1956–1957 prowadził własny program rozrywkowy na antenie NBC, zatytułowany „The Nat King Cole Show”. Był to pierwszy ogólnokrajowy program tego typu prowadzony przez Afroamerykanina, co stanowiło historyczny przełom i symbol postępu w walce z segregacją rasową. Mimo sukcesów artystycznych, program został zdjęty z anteny w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora. Cole skomentował to wówczas znaczące stwierdzenie: „Madison Avenue boi się ciemności”, podkreślając rasowe uprzedzenia panujące w branży medialnej.

Nagrody i osiągnięcia Nata King Cole’a

Uhonorowania za życia

W uznaniu swojego wkładu w kulturę i sztukę, Nat King Cole otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia. W 1960 roku jego dorobek został uhonorowany gwiazdą na prestiżowej Hollywood Walk of Fame. Tego samego roku przyznano mu również specjalną nagrodę Golden Globe za jego osiągnięcia artystyczne. Te nagrody stanowiły dowód na jego ugruntowaną pozycję jako jednej z największych gwiazd amerykańskiego przemysłu rozrywkowego.

Nagrody pośmiertne

Dziedzictwo Nata Kinga Cole’a jest nadal celebrowane, a jego twórczość doceniana jest również po jego śmierci. W 1990 roku, dla upamiętnienia jego niezwykłego wkładu w muzykę, przyznano mu pośmiertnie nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award. To prestiżowe wyróżnienie podkreśla trwały wpływ jego muzyki na kolejne pokolenia artystów i słuchaczy.

Wprowadzenie do galerii sław

Uznanie dla talentu i znaczenia Nata Kinga Cole’a znajduje odzwierciedlenie w jego wprowadzeniu do szeregu prestiżowych galerii sław. W 1997 roku jego nazwisko dołączyło do grona legendarnych artystów w DownBeat Jazz Hall of Fame. Następnie, w 2000 roku, został uhonorowany miejscem w Rock and Roll Hall of Fame, a w 2020 roku dołączył do National Rhythm & Blues Hall of Fame. Te zaszczyty potwierdzają jego wszechstronny wpływ na różne gatunki muzyczne.

Uznanie w Narodowym Rejestrze Nagrań

Jedno z najbardziej znaczących artystycznych osiągnięć Nata Kinga Cole’a to fakt, że jego nagranie „The Christmas Song” zostało wybrane przez Bibliotekę Kongresu do zachowania w Narodowym Rejestrze Nagrań Stanów Zjednoczonych. Jest to wyraz najwyższego uznania dla jego artystycznej wartości i historycznego znaczenia, zapewniając jego muzyce trwałe miejsce w archiwum amerykańskiej kultury.

Muzyka Nata King Cole’a

Największe przeboje

W ciągu swojej kariery Nat King Cole nagrał ponad 100 piosenek, które zyskały status przebojów na listach przebojów. Jego dyskografia obfituje w utwory, które na stałe wpisały się do kanonu muzyki rozrywkowej. Do najbardziej legendarnych należą takie kompozycje jak „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” czy „Nature Boy”. Te utwory, dzięki unikalnemu stylowi wykonania i głębi emocjonalnej, do dziś poruszają słuchaczy na całym świecie.

Albumy i ich znaczenie

Album „The Magic of Christmas” z 1960 roku, wydany przez Nata Kinga Cole’a, zyskał status najlepiej sprzedającej się płyty bożonarodzeniowej lat 60. Jego zdolność do tworzenia nastrojowych i ponadczasowych świątecznych utworów potwierdza jego wszechstronność. W 1958 roku artysta nagrał w Hawanie album „Cole Español”, który w całości śpiewany był po hiszpańsku. To przedsięwzięcie zapoczątkowało serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, co świadczy o jego globalnym zasięgu i zdolności do nawiązywania kontaktu z różnorodną publicznością.

Współpraca z aranżerami

Sukces muzyczny Nata Kinga Cole’a był w dużej mierze zasługą jego współpracy z wybitnymi aranżerami. Wśród nich znaleźli się tacy twórcy jak Nelson Riddle, Gordon Jenkins i Ralph Carmichael. Ci utalentowani muzycy odegrali kluczową rolę w kształtowaniu jego unikalnego, aksamitnego brzmienia, tworząc bogate i dopracowane aranżacje, które doskonale współgrały z ciepłym głosem artysty. Ich praca pomogła stworzyć charakterystyczny styl, który stał się znakiem rozpoznawczym Nata Kinga Cole’a.

Sukcesy na listach przebojów

Twórczość Nata Kinga Cole’a wielokrotnie zdobywała szczyty list przebojów. W 2022 roku jego wersja „The Christmas Song” ustanowiła nowy rekord, osiągając 9. miejsce na liście Billboard Hot 100 aż 62 lata po swoim debiucie. Ten niezwykły sukces potwierdza ponadczasowość jego muzyki i jej nieustającą popularność wśród kolejnych pokoleń słuchaczy. Jego utwory wielokrotnie gościły na najwyższych pozycjach, świadcząc o jego stałym wpływie na rynek muzyczny.

Zdrowie i ostatnie lata życia

Nawyk palenia i jego wpływ

Nat King Cole był nałogowym palaczem papierosów, potrafiącym wypalić nawet do trzech paczek dziennie. Sam artysta wierzył, że dym papierosowy nadaje jego głosowi charakterystyczną, niską barwę, która stała się jego znakiem rozpoznawczym. Niestety, ten nawyk miał tragiczne konsekwencje dla jego zdrowia.

Diagnoza i walka z chorobą

W grudniu 1964 roku u Nata Kinga Cole’a zdiagnozowano raka płuc. Choroba zmusiła go do poddania się intensywnej radioterapii. Mimo ciężkiego stanu zdrowia, artysta wykazywał niezwykłą determinację i pracował niemal do samego końca. Styczeń 1965 roku, krótko przed śmiercią, artysta nagrał swoje ostatnie utwory, co świadczy o jego niezłomnej pasji do muzyki.

Ostatnie nagrania i śmierć

Nat King Cole zmarł 15 lutego 1965 roku w St. John’s Hospital w Santa Monica. Jego śmierć była ogromną stratą dla świata muzyki i kultury. Pogrzeb artysty zgromadził tysiące osób, co było wyrazem ogromnego szacunku i żalu po stracie tak wybitnego twórcy. Jego ostatni film, „Cat Ballou”, wszedł na ekrany kin już po jego śmierci, stanowiąc swoiste pożegnanie z publicznością.

Kontrowersje i postawa Nata King Cole’a wobec rasizmu

Doświadczenia z rasizmem

Mimo swojego statusu gwiazdy międzynarodowego formatu, Nat King Cole doświadczał brutalnego rasizmu. Szczególnie dramatycznym przykładem był incydent z 1956 roku, kiedy to podczas koncertu w Birmingham w Alabamie został fizycznie zaatakowany na scenie przez członków White Citizens’ Council. To wydarzenie wstrząsnęło artystą i miało znaczący wpływ na jego dalsze decyzje.

Decyzja o bojkotowaniu występów

W odpowiedzi na atak w Birmingham oraz doświadczenia związane z segregacją rasową na Południu Stanów Zjednoczonych, Nat King Cole zadeklarował, że nigdy więcej nie wystąpi w Alabamie ani w żadnym innym miejscu, gdzie panowały takie niesprawiedliwe praktyki. Była to odważna decyzja, która podkreślała jego sprzeciw wobec dyskryminacji i jego determinację w walce o równe traktowanie.

Wsparcie dla ruchu praw obywatelskich

Chociaż niektórzy aktywiści krytykowali Nata Kinga Cole’a za, ich zdaniem, niewystarczające zaangażowanie w ruch praw obywatelskich, faktycznie artysta aktywnie wspierał finansowo NAACP (National Association for the Advancement of Colored People). Ponadto, w 1963 roku, wziął udział w historycznym Marszu na Waszyngton, co było silnym wyrazem jego poparcia dla równości i sprawiedliwości społecznej.

Krytyka i obrona

Kwestia zaangażowania Nata Kinga Cole’a w walkę o prawa obywatelskie była tematem dyskusji. Jednak jego działania, w tym wsparcie finansowe dla NAACP i udział w Marszu na Waszyngton, świadczą o jego zaangażowaniu. Program telewizyjny „The Nat King Cole Show” został zdjęty z anteny w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora, co Cole skomentował jako dowód na uprzedzenia w branży medialnej. Jego wpływ na muzykę latynoamerykańską był ogromny; do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera. Mimo że nie mówił po hiszpańsku, uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej.

Ciekawostki i mniej znane fakty o Nacie King Cole’u

Pierwsze prezentacje muzyczne

Talent muzyczny Nata Kinga Cole’a ujawnił się już w bardzo młodym wieku. Swoją pierwszą publiczną prezentację muzyczną zaliczył mając zaledwie cztery lata, wykonując piosenkę „Yes! We Have No Bananas”. Ten wczesny występ zapowiadał jego przyszłą wielką karierę.

Działalność w młodzieżowym klubie

Jako nastolatek w Chicago, Nat King Cole należał do zespołu „Bud Billiken Club”. Klub ten był organizowany dla chłopców, którzy dorabiali jako dostawcy gazety „The Chicago Defender”. Był to jeden z jego wczesnych kontaktów ze światem mediów i społeczności.

Symboliczne znaczenie siedziby Capitol Records

Siedziba Capitol Records w Los Angeles, znana jako Capitol Records Building, jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built). Jest to wyraz ogromnego uznania dla jego wkładu w sukces wytwórni, która stała się jego domem artystycznym.

Zainteresowania pozamuzyczne

Poza muzyką, Nat King Cole był wielkim fanem baseballu. Szczególnym uwielbieniem darzył legendę tego sportu, Hank’a Aarona. Cole potrafił nawet słuchać relacji z meczów na tranzystorowym radiu, nawet podczas przerw w sesjach nagraniowych, co pokazuje jego pasję do tej dyscypliny.

Pseudonimy artystyczne

Aby uniknąć problemów z kontraktem z Capitol Records, podczas nagrań dla innych wytwórni Nat King Cole używał pseudonimów. Jednym z nich był „Shorty Nadine”, nawiązujący do jego pierwszej żony. Innym jego pseudonimem artystycznym był „Sam Schmaltz”.

Dalsza kariera rodziny

Talent muzyczny przejawiał się w rodzinie Cole’ów. Brat Nata, Freddy Cole, również odniósł sukces jako piosenkarz i pianista jazzowy, kontynuując muzyczne dziedzictwo rodziny.

Technologiczne duety z córką

W 1991 roku córka Nata, Natalie Cole, nagrała słynny duet „Unforgettable” ze swoim zmarłym ojcem. Dzięki zaawansowanej technologii studyjnej, możliwe było stworzenie wzruszającego nagrania, w którym ojciec i córka wykonują razem jeden z jego największych przebojów.

Osiedlenie się w ekskluzywnej dzielnicy

Nat King Cole był jednym z pierwszych czarnoskórych artystów, którzy zdecydowali się zamieszkać w ekskluzywnej dzielnicy Hancock Park w Los Angeles. Jego decyzja spotkała się z protestami białych sąsiadów, którzy nie chcieli „niepożądanych osób” w okolicy. W odpowiedzi na rasistowskie uwagi, Cole z charakterystycznym spokojem i godnością odparł: „Ja też nie. Jeśli zobaczę kogoś niepożądanego, dam wam znać”.

Wpływ na muzykę latynoamerykańską

Wpływ Nata Kinga Cole’a na muzykę latynoamerykańską był tak znaczący, że do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera. Jego album „Cole Español” zapoczątkował serię płyt w języku hiszpańskim, które zdobyły ogromną popularność w Ameryce Łacińskiej, pomimo że artysta nie mówił biegle po hiszpańsku, ucząc się tekstów fonetycznie.

Chronologia kariery i życia Nata King Cole’a

Kluczowe lata i wydarzenia

• 1919: Urodzenie Nathaniela Adamsa Coles’a 17 marca w Montgomery w stanie Alabama.
• Ok. 1923: Przeprowadzka rodziny do Chicago.
• 1934-1965: Okres aktywności zawodowej artysty.
• 1936: Nagranie pierwszych singli z bratem Eddiem.
• 1937: Ślub z Nadine Robinson.
• Styczeń 1944: Przyjęcie do loży wolnomularskiej Thomas Waller Lodge No. 49.
• 1944: Hit „Straighten Up and Fly Right” z King Cole Trio.
• 1950: Rozpoczęcie kariery solowej.
• 1953: Rola w filmie „The Blue Gardenia”.
• 1956–1957: Gospodarz programu „The Nat King Cole Show”.
• 1958: Nagranie albumu „Cole Español”.
• 1958: Rola w filmie „St. Louis Blues”.
• 1960: Gwiazda na Hollywood Walk of Fame i nagroda Golden Globe.
• 1960: Wydanie albumu „The Magic of Christmas”.
• 1963: Udział w Marszu na Waszyngton.
• Grudzień 1964: Diagnoza raka płuc.
• Styczeń 1965: Nagranie ostatnich utworów.
• 15 lutego 1965: Śmierć w Santa Monica w Kalifornii.
• 1990: Pośmiertne przyznanie nagrody Grammy Lifetime Achievement Award.
• 1991: Nagranie duetu „Unforgettable” z córką Natalie Cole.
• 1997: Wprowadzenie do DownBeat Jazz Hall of Fame.
• 2000: Wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame.
• 2020: Wprowadzenie do National Rhythm & Blues Hall of Fame.
• 2022: Rekordowa pozycja „The Christmas Song” na liście Billboard Hot 100.

Dyskografia Nata King Cole’a – wybrane albumy

• „Cole Español” (1958) – album nagrany w całości po hiszpańsku.
• „The Magic of Christmas” (1960) – najlepiej sprzedająca się płyta bożonarodzeniowa lat 60.

Nagrody i wyróżnienia Nata King Cole’a

Nat King Cole zdobył wiele prestiżowych nagród i wyróżnień w trakcie swojej kariery, a jego dziedzictwo jest nadal doceniane.

Warto wiedzieć: Siedziba Capitol Records w Los Angeles, znana jako Capitol Records Building, jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built), co świadczy o jego ogromnym wkładzie w sukces wytwórni.

Nat King Cole pozostawił niezatarty ślad w historii muzyki jako jeden z najwybitniejszych wokalistów i pianistów jazzowych, którego niezrównany talent, ciepły głos i elegancka prezencja są ponadczasowe. Jego wpływ na muzykę popularną, a także jego przełomowa rola w promowaniu równości rasowej w mediach, czynią go postacią o trwałym znaczeniu kulturowym i historycznym.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nat_King_Cole