Maria Callas: Primadonna stulecia, ikona operowej diwy

0

Maria Callas, powszechnie znana jako „La Divina”, była jedną z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych śpiewaczek operowych XX wieku. Jej niezwykły talent wokalny, połączony z potężną ekspresją dramatyczną, na zawsze odmienił oblicze sceny operowej, czyniąc ją legendą. Urodzona 2 grudnia 1923 roku, na dzień dzisiejszy (zakładając datę publikacji artykułu) Maria Callas miałaby 101 lat. Jej burzliwe życie, naznaczone zarówno spektakularnymi sukcesami artystycznymi, jak i skomplikowanymi relacjami osobistymi, w tym głośnym związkiem z Arystotelesem Onassisem, stanowi fascynujący rozdział w historii sztuki i kultury światowej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 101 lat (stan na grudzień 2024)
• Żona/Mąż: Giovanni Battista Meneghini (był mężem)
• Dzieci: Brak
• Zawód: Śpiewaczka operowa (sopran dramatyczny)
• Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie interpretacji ról operowych i przywrócenie świetności repertuarowi bel canto.

Podstawowe Informacje o Marii Callas

Maria Callas, której pełne imię brzmiało Maria Anna Cecilia Sophia Kalogeropoulou, przyszła na świat 2 grudnia 1923 roku w Nowym Jorku. Jej życie zakończyło się 16 września 1977 roku w Paryżu, w wieku zaledwie 53 lat. Warto odnotować, że artystka zrzekła się obywatelstwa amerykańskiego w 1966 roku. Ze względu na swój niepowtarzalny talent muzyczny i dramatyczny, Maria Callas zyskała przydomek „La Divina”, co w tłumaczeniu oznacza „Boska”. Jej status jako ikony opery podkreślał wybitny dyrygent Leonard Bernstein, który nazwał ją „Biblią opery”, co świadczyło o jej niekwestionowanym autorytecie w świecie sztuki wokalnej.

Rodzina i Życie Prywatne Marii Callas

Rodzice Marii Callas, George Kalogeropoulos i Elmina Evangelia „Litsa” Demes, tworzyli niedobrane małżeństwo. Ojciec był człowiekiem o spokojnym usposobieniu, podczas gdy matka, pełna ambicji, marzyła o karierze w świecie sztuki. Maria miała dwoje rodzeństwa: siostrę Yakinthi, znaną jako Jackie, oraz brata Vassilisa, który zmarł w dzieciństwie. Relacja Marii z matką była niezwykle trudna i nacechowana toksycznością. Litsa wyraźnie faworyzowała piękniejszą siostrę Jackie, a Marię określała jako „brzydkie kaczątko”. Co więcej, matka zmuszała ją do śpiewania i zarabiania pieniędzy już od piątego roku życia, co Callas po latach wspominała jako odebranie jej dzieciństwa.

W 1949 roku Maria wyszła za mąż za Giovanniego Battistę Meneghiniego, włoskiego przemysłowca, który stał się jej menedżerem i opiekunem. Ich małżeństwo, choć trwałe przez dekadę, zakończyło się rozwodem w 1959 roku. W tym samym roku artystka rozpoczęła swój głośny romans z greckim potentatem transportowym Arystotelesem Onassisem. Ten związek wywołał ogromne poruszenie w mediach i stał się jednym z najbardziej komentowanych romansów XX wieku, doprowadzając do rozwodu Onassisa z jego ówczesną żoną, Athiną „Tiną” Niarchos.

Kariera i Edukacja Muzyczna Marii Callas

Edukację muzyczną Maria Callas rozpoczęła w Grecji w wieku 13 lat, po tym jak jej matka w 1937 roku powróciła z córkami do Aten. Początkowo uczyła się u Marii Trivelli w Greckim Konserwatorium Narodowym. Trivella, dostrzegając fenomenalny talent młodej śpiewaczki, prowadziła lekcje za darmo. Profesjonalny debiut Marii Callas miał miejsce w lutym 1941 roku, kiedy to wcieliła się w małą rolę Beatrice w operetce „Boccaccio” Franza von Suppé. Przełomem w jej wczesnej karierze była rola Toski w sierpniu 1942 roku. Za partię Marty w operze „Tiefland” Maria otrzymała entuzjastyczne recenzje, a krytycy zaczęli nazywać ją „gwiazdą na greckim firmamencie”.

Kluczową mentorką Callas była hiszpańska sopranistka Elvira de Hidalgo, u której Maria studiowała w Konserwatorium Ateńskim. Spędzała tam po 10 godzin dziennie, chłonąc wiedzę. W 1944 roku odniosła wielki sukces jako Leonora w greckojęzycznej produkcji „Fidelio” Beethovena, wystawianej w starożytnym Odeonie Heroda Attyka. Callas opuszczała Grecję we wrześniu 1945 roku, mając już na koncie 56 występów w siedmiu różnych operach, co świadczyło o jej wczesnym zaawansowaniu i pracowitości.

Kluczowe etapy kariery Marii Callas

• Profesjonalny debiut: Luty 1941 roku, rola Beatrice w operetce „Boccaccio” Franza von Suppé.
• Przełomowa rola: Tosca, sierpień 1942 roku.
• Sukces jako Leonora: 1944 rok, w greckojęzycznej produkcji „Fidelio” Beethovena.
• Opuszczenie Grecji: Wrzesień 1945 roku, z dorobkiem 56 występów w siedmiu operach.

Muzyka i Głos Marii Callas

Maria Callas była ceniona za technikę bel canto oraz niezwykle szeroki repertuar, który obejmował zarówno opery Donizettiego, Belliniego i Rossiniego, jak i dramaty Wagnera. Jej głos charakteryzował się ogromną skalą i dramatyczną ekspresją, co pozwalało jej doskonale oddawać złożoność postaci. Początkowo błędnie klasyfikowano ją jako kontralt; dopiero Maria Trivella odkryła, że Maria jest w rzeczywistości sopranem dramatycznym. Artystka słynęła z fanatycznego oddania studiom muzycznym – potrafiła ćwiczyć pięć lub sześć godzin dziennie, co świadczyło o jej niezwykłej dyscyplinie. Elvira de Hidalgo nauczyła ją „sekretów” prawdziwego bel canto, kładąc nacisk na lekkość i elastyczność głosu, co pozwoliło Marii Callas rozwijać zdolność do wykonywania partii koloraturowych, co było rzadkością u sopranów dramatycznych.

Charakterystyka głosu i techniki

• Technika: Ceniona za bel canto.
• Repertuar: Obejmuje dzieła Donizettiego, Belliniego, Rossiniego oraz dramaty Wagnera.
• Skala i ekspresja: Głos o ogromnej skali i dramatycznej ekspresji.
• Początkowa klasyfikacja: Błędnie jako kontralt, odkryta jako sopran dramatyczny.
• Dyscyplina w ćwiczeniach: 5-6 godzin dziennie.
• Szybkość opanowania repertuaru: Najtrudniejsze arie w 6 miesięcy nauki u Trivelli.
• Nauki u Elviry de Hidalgo: Nacisk na lekkość i elastyczność głosu w bel canto.

Nagrody i Osiągnięcia Marii Callas

Maria Callas została uhonorowana tytułem Commendatore Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (OMRI), co było wyrazem uznania dla jej wkładu w kulturę. Pośmiertnie otrzymała prestiżową nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award za całokształt twórczości, co podkreśla jej trwałe dziedzictwo w świecie muzyki. Nawet dekady po śmierci, Maria Callas pozostaje jedną z najlepiej sprzedających się wokalistek muzyki klasycznej, co świadczy o jej nieprzemijającej popularności i wpływie.

Ważniejsze wyróżnienia

• Commendatore Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (OMRI).
• Pośmiertna nagroda Grammy Lifetime Achievement Award.

Zdrowie i Wyzwania Marii Callas

Maria Callas zmagała się z dużą krótkowzrocznością, która sprawiała, że na scenie była niemal ślepa. Ta wada wzroku wymagała od niej perfekcyjnej orientacji w przestrzeni. W połowie kariery przeszła drastyczną kurację odchudzającą, tracąc znaczną wagę. Według wielu badaczy, nagła utrata wagi mogła przyczynić się do późniejszego spadku formy wokalnej i przedwczesnego zakończenia kariery artystki. Te fizyczne wyzwania stanowiły dodatkową przeszkodę w jej i tak już wymagającej karierze śpiewaczki operowej.

Warto wiedzieć: Według wielu badaczy, nagła utrata wagi w połowie kariery mogła mieć negatywny wpływ na formę wokalną i przyczynić się do przedwczesnego zakończenia kariery Marii Callas.

Kontrowersje i Skandale z Udziałem Marii Callas

Prasa brukowa przez lata żyła rzekomą rywalizacją między Marią Callas a włoską sopranistką Renatą Tebaldi. Callas była znana z wybuchowego temperamentu, co często stawało się pożywką dla mediów. Media chętnie opisywały jej kłótnie z dyrekcjami teatrów operowych oraz trudne zachowania podczas prób, co potwierdza jej status jako postaci budzącej silne emocje. W 1955 roku magazyn „Time” opisał sytuację, w której Maria odmówiła matce pomocy finansowej, sugerując jej, by poszła do pracy lub „wyskoczyła z okna”, co tłumaczyła brakiem wdzięczności za zniszczone dzieciństwo. Ta historia pokazuje głębokie rany, jakie odniosła w relacji z matką.

Główne punkty kontrowersji

• Rzekoma rywalizacja z Renatą Tebaldi.
• Wybuchowy temperament i trudne relacje z mediami.
• Konflikty z dyrekcjami teatrów operowych i trudne zachowania podczas prób.
• Odmowa pomocy finansowej matce i ostre słowa skierowane pod jej adresem.

Ciekawostki z Życia Marii Callas

Jej ojciec George dwukrotnie skracał nazwisko rodowe Kalogeropoulos – najpierw na Kalos, a ostatecznie na Callas. Zmiana nazwiska miała ułatwić wymowę Amerykanom i pomóc w budowaniu jej kariery w Nowym Jorku. Kiedy opuszczała Grecję we wrześniu 1945 roku, miała już na koncie 56 występów w siedmiu różnych operach, co świadczy o jej niezwykłej pracowitości i wczesnym rozwoju kariery. Jako dziecko czuła się niechciana – jej matka Litsa była rozczarowana, że Maria nie urodziła się chłopcem, a przez pierwsze cztery dni po porodzie odmawiała nawet spojrzenia na noworodka. Maria potrafiła opanować nową rolę w rekordowo krótkim czasie, co budziło podziw w całym środowisku operowym i potwierdzało jej niezwykły talent. Jej prochy zostały skradzione z cmentarza Père-Lachaise w 1979 roku, a po odnalezieniu rozproszone zgodnie z jej wolą, nad Morzem Egejskim, co stanowi symboliczny powrót do korzeni.

Interesujące fakty

• Zmiana nazwiska: George Kalogeropoulos przekształcił nazwisko rodowe na Callas dla ułatwienia wymowy w USA.
• Wczesne doświadczenie sceniczne: Przed opuszczeniem Grecji we wrześniu 1945 roku, Maria Callas miała na koncie 56 występów w siedmiu operach.
• Niechciane dziecko: Matka wyrażała rozczarowanie, że Maria nie urodziła się chłopcem i przez pierwsze dni po porodzie nie chciała na nią patrzeć.
• Talent do nauki ról: Potrafiła opanować nowe partie w rekordowo krótkim czasie.
• Kradzież prochów: Jej prochy zostały skradzione z cmentarza Père-Lachaise w 1979 roku, a następnie rozproszone nad Morzem Egejskim.

Maria Callas, legendarna „La Divina”, na zawsze odmieniła świat opery swoim niepowtarzalnym talentem wokalnym i głęboką ekspresją dramatyczną. Jej życie, choć pełne wyzwań i osobistych dramatów, było świadectwem ogromnego poświęcenia i dyscypliny artystycznej, które do dziś stanowią inspirację dla kolejnych pokoleń śpiewaków i miłośników sztuki operowej. Jej dziedzictwo artystyczne pozostaje niekwestionowane i stanowi fundament współczesnej interpretacji wielu kluczowych ról operowych.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Callas