Li Bai, znany również jako Li Po lub Li Bo, to jedna z najwybitniejszych postaci chińskiej poezji, którego twórczość od wieków fascynuje i inspiruje. Urodzony w 701 roku, poeta żył w burzliwych czasach dynastii Tang, a jego życie obfitowało w podróże, cztery małżeństwa i okres służby na dworze cesarskim. Jest powszechnie uznawany za jednego z największych mistrzów chińskiej literatury, a jego dzieła stanowią fundament tak zwanego „Złotego Wieku Poezji Chińskiej”.
Li Bai miał 70 lat w 771 roku. W chwili obecnej (2024 rok) byłby po 1253. urodzinach. Poeta był żonaty cztery razy. Jego największym osiągnięciem jest stworzenie około 1000 wierszy, które do dziś są uważane za arcydzieła chińskiej literatury i przyniosły mu miano „Nieśmiertelnego Poety”.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Zmarł w wieku 76 lat.
- Żona/Mąż: Był żonaty cztery razy.
- Dzieci: Informacje o dzieciach są niejasne.
- Zawód: Poeta, uczony.
- Główne osiągnięcie: Uznanie za jednego z największych poetów chińskich, twórczość obejmująca około 1000 wierszy.
Kim był Li Bai? Podstawowe informacje
Li Bai, którego prawdziwe imię brzmiało Lǐ Bái, to postać o monumentalnym znaczeniu w historii chińskiej literatury i kultury, powszechnie uznawana za jednego z największych poetów wszech czasów. Choć dziś najczęściej posługujemy się formą Li Bai, jego imię znane jest również jako Li Po lub Li Bo, co wynika ze specyfiki fonetycznej i transliteracji. Urodził się w 701 roku w Suyab, mieście położonym w Azji Środkowej, na ówczesnych pograniczach Chin, gdzie jego rodzina prowadziła działalność handlową. W późniejszym okresie życia poeta przyjął imię grzecznościowe Taibai (太白), co w wolnym tłumaczeniu oznacza „Wielka Biel” i było jednocześnie nazwą planety Wenus. Jego postać obrosła licznymi legendami, a współcześni i potomni nadali mu barwne przydomki, takie jak „Nieśmiertelny Poeta” (Shixian), „Nieśmiertelny Picia” (Jiuxiān) czy „Wygnany Nieśmiertelny” (Zhéxiānrén). Podkreślano również jego odwagę i biegłość w posługiwaniu się mieczem, nazywając go „Poetą-Błędnym Rycerzem” (Shīxiá). Li Bai jest nierozerwalnie związany z postacią Du Fu, a ich wspólna twórczość stanowi trzon okresu, który na stałe zapisał się w historii jako „Złoty Wiek Poezji Chińskiej”, przypadający na czasy panowania dynastii Tang.
Rodzina i życie prywatne Li Baia
Pochodzenie rodziny Li Baia jest owiane pewną tajemnicą, która dodaje mu aury niezwykłości. Jego ojciec, Li Ke, podjął decyzję o potajemnym przeniesieniu rodziny do Syczuanu, w okolice Chengdu, gdy przyszły poeta miał zaledwie pięć lat. Ta emigracja, pozbawiona oficjalnego przyzwolenia władz, sugeruje pewien dystans rodziny do oficjalnych struktur państwowych. Sam Li Bai pielęgnował aspiracje genealogiczne, twierdząc, że wywodzi się od szlachetnego rodu królewskiego dynastii Tang, konkretnie od Li Gao, założyciela państwa Zachodnie Liang. W życiu osobistym poeta był żonaty aż cztery razy, często nawiązując relacje z kobietami pochodzącymi z wpływowych rodów, co świadczy o jego pozycji społecznej i umiejętnościach dyplomatycznych. Zanim ukończył dwudziesty rok życia, Li Bai żył pełnią życia, oddając się przygodom. W swojej autobiografii przyznał, że z pasją oddawał się szermierce, a w ramach tradycji błędnego rycerstwa (youxia) miał na swoim koncie nawet kilka zabójstw, co podkreśla jego niepokorny charakter i skłonność do działań impulsywnych.
Kariera i twórczość Li Baia
Li Bai jest powszechnie uznawany za jedną z najważniejszych postaci okresu rozkwitu poezji chińskiej, epoki określanej mianem „Złotego Wieku Poezji Chińskiej”, przypadającej na czasy dynastii Tang. Jego twórczość, obok dzieł przyjaciela poety, Du Fu, stanowi filar chińskiej literatury. Do naszych czasów przetrwało około 1000 wierszy przypisywanych Li Baiowi, co świadczy o jego niezwykłym dorobku literackim. Dzięki rekomendacji taoistycznego kapłana Wu Yuna, Li Bai został wezwany na dwór cesarza Xuanzonga do stolicy Chang’an w 742 roku. Jego talent poetycki wywarł na cesarzu tak głębokie wrażenie, że według legendy, cesarz osobiście podawał mu jedzenie i przygotowywał dla niego zupę, co było niespotykanym zaszczytem i świadczyło o jego wyjątkowym statusie. Mimo ogromnej wiedzy i aspiracji politycznych, Li Bai nigdy nie przystąpił do państwowych egzaminów urzędniczych. Zamiast tego, wybrał drogę protekcji politycznej, która pozwoliła mu na większą swobodę w realizacji swojej artystycznej pasji. Jego poezja, charakteryzująca się bogactwem obrazowości, głębią emocji i inspiracją czerpaną z natury oraz ludzkich uczuć, do dziś stanowi wzorzec dla chińskich poetów i wywarła znaczący wpływ na kształtowanie chińskiej literatury.
Najważniejsze osiągnięcia i nagrody Li Baia
Li Bai osiągnął najwyższy możliwy status w świecie sztuki – został okrzyknięty „Nieśmiertelnym”. Jego wiersze stały się wzorcami dla przyszłych pokoleń, a jego twórczość została uhonorowana mianem „Bóstwa Poezji”. Jego wpływ wykracza daleko poza granice Chin. W 1915 roku słynny amerykański poeta Ezra Pound opublikował zbiór „Cathay”, w którym aż 11 z 19 wierszy stanowiły adaptacje utworów Li Baia, co jest dowodem jego znaczącego oddziaływania na kulturę Zachodu i pokazuje, jak uniwersalne i ponadczasowe są przesłania zawarte w jego poezji.
Muzyka i inspiracje związane z Li Baiem
Twórczość Li Baia stała się inspiracją dla wielu artystów z różnych dziedzin, a szczególnie wyraźny jest jego wpływ na muzykę. Cykl pieśni symfonicznych „Das Lied von der Erde” (Pieśń o ziemi) autorstwa Gustava Mahlera opiera się na tekstach Li Baia, co dowodzi głębokiej więzi między poezją a muzyką. Jego poetycki język i niezwykła emocjonalność znalazły odzwierciedlenie w dziełach muzycznych, przekraczając kulturowe i czasowe bariery. The works of Li often stają się punktem wyjścia dla artystycznych interpretacji, potwierdzając jego status jako artysty o uniwersalnym przesłaniu.
Osobowość i działalność Li Baia
Li Bai był postacią o niezwykłej osobowości, znaną z niepohamowanego apetytu na życie i alkohol. Jego zamiłowanie do wina i wolności było legendą, a jego hojność wobec potrzebujących budziła podziw. W ciągu zaledwie roku potrafił rozdać ogromną część swojego majątku przyjaciołom i ubogim, których spotykał na swojej drodze. Wraz z innymi artystami i myślicielami, współtworzył nieformalne stowarzyszenie „Sześciu Próżniaków z Bambusowego Potoku”, które celebrowało wolność ducha i artystyczną ekspresję, często w towarzystwie kieliszka wina. Jego postawa symbolizuje dążenie do wolności i autentyczności, co było charakterystyczne dla wielu artystów jego epoki i nadal inspiruje do poszukiwania własnej drogi.
Koniec życia Li Baia
Według popularnego podania, śmierć Li Baia była równie niezwykła, jak jego życie. Legenda głosi, że pijany poeta utonął w rzece, próbując z łodzi schwytać odbicie księżyca w tafli wody. Choć ta historia może być zmyślona, doskonale oddaje romantyczny i nieco melancholijny charakter jego poezji oraz jego zamiłowanie do piękna natury i ulotnych chwil, które pozostają w pamięci jako symbol jego poetyckiej duszy.
Kontrowersje i skandale w życiu Li Baia
Życie Li Baia nie było pozbawione kontrowersji i skandali, które dodają mu rysu tragizmu i ludzkiej niedoskonałości. Podczas buntu An Lushana, poeta zaangażował się w działalność polityczną po stronie księcia Yong, co zostało uznane za zdradę stanu. W konsekwencji Li Bai został skazany na śmierć, ale na szczęście, dzięki interwencji wpływowych przyjaciół, między innymi generała Guo Ziyi, któremu Li Bai kiedyś uratował życie, wyrok został zamieniony na wygnanie. Kolejny incydent, który doprowadził do jego upadku, miał miejsce na dworze cesarskim. Poeta popadł w konflikt z potężnym eunuchiem Gao Lishi. Legenda głosi, że pijany Li Bai zmusił go do zdjęcia mu butów, co było ogromnym afrontem i doprowadziło do wydalenia poety z dworu. Te wydarzenia pokazują, że mimo swojego talentu, Li Bai często stawiał czoła politycznym intrygom i własnym impulsom, co czyni go postacią bardziej ludzką i złożoną.
Ciekawostki o Li Baiu
Talent Li Baia wykraczał poza samą poezję. Do dziś zachował się jedyny potwierdzony rękopis jego autorstwa, zatytułowany „Shangyangtai” (Wstępując na taras Shangyang), który świadczy o jego umiejętnościach kaligraficznych. W XX wieku postać Li Baia stała się ikoną dla amerykańskich pisarzy z kręgu Beat Generation, takich jak Gary Snyder. Jego twórczość, pełna wolności i ekspresji, rezonowała z ich własnymi dążeniami artystycznymi i filozoficznymi, co podkreśla uniwersalny charakter jego dzieł. The chinese poet, Li Bai, continue to inspire, będąc symbolem chińskiej cywilizacji i jej bogatej kultury literackiej.
Li Bai, urodzony w 701 roku, był jednym z najwybitniejszych poetów chińskiej dynastii Tang, którego twórczość do dziś fascynuje. Autor około 1000 wierszy, znany jako „Nieśmiertelny Poeta”, wywarł ogromny wpływ na literaturę chińską i światową, a jego dzieła, pełne piękna natury i głębi ludzkich uczuć, pozostają inspiracją dla artystów i czytelników na całym świecie.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Li Bai jest Chińczykiem?
Tak, Li Bai jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych chińskich poetów. Urodził się w VII wieku n.e. i tworzył w okresie dynastii Tang, który uważany jest za złoty wiek chińskiej poezji.
Czy Li Bai był żonaty?
Informacje na temat życia prywatnego Li Baia są fragmentaryczne, ale istnieją dowody sugerujące, że był żonaty. Wiadomo, że miał dzieci, co pośrednio wskazuje na bycie w związku małżeńskim.
Kim był Li Bo?
Li Bo, znany również jako Li Bai, był legendarnym chińskim poetą z dynastii Tang. Uważany jest za jednego z dwóch największych poetów w historii Chin, obok Du Fu. Jego twórczość charakteryzuje się swobodą, wyobraźnią i zamiłowaniem do natury.
Jakie są osiągnięcia Li Baia?
Głównym osiągnięciem Li Baia jest jego monumentalny wkład w chińską poezję. Stworzył ponad tysiąc wierszy, które cechują się liryzmem, bogactwem obrazowości i głębokim humanistycznym przekazem. Jego dzieła do dziś inspirują i są studiowane na całym świecie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Li_Bai
