John Lennon: Muzyk, ikona, legenda. Życie i twórczość Johna.

1

John Winston Ono Lennon, urodzony 9 października 1940 roku w Liverpoolu, był brytyjskim muzykiem, kompozytorem i pacyfistą, który na zawsze zapisał się w historii muzyki jako jeden z filarów legendarnego zespołu The Beatles. Na 15 maja 2024 roku John Lennon miałby 83 lata. Jego życie, choć zakończone przedwcześnie 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku, było naznaczone nie tylko rewolucyjną twórczością muzyczną, ale także silnym zaangażowaniem w idee pokoju i miłości, co znalazło odzwierciedlenie w jego związkach, rodzinie – w tym synach Julianie i Seanie – oraz w jego solowej karierze, której kamieniem węgielnym stał się album „Double Fantasy”.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 83 lata (na 15 maja 2024)
• Żona/Mąż: Yoko Ono (druga żona)
• Dzieci: Julian Lennon, Sean Ono Lennon
• Zawód: Muzyk, kompozytor, autor tekstów, artysta
• Główne osiągnięcie: Współzałożyciel i członek The Beatles, ikona muzyki i kultury XX wieku.

Podstawowe informacje o Johnie Lennonie

Dane biograficzne

John Winston Lennon przyszedł na świat 9 października 1940 roku w Liverpool Maternity Hospital w Anglii. Jego ojciec, Alfred Lennon, był wówczas marynarzem handlowym. Imiona „John Winston” zostały nadane na cześć dziadka ze strony ojca, Johna „Jacka” Lennona, oraz ówczesnego premiera Wielkiej Brytanii, Winstona Churchilla. W późniejszym okresie życia, jako wyraz silnej więzi z drugą żoną, John Winston Lennon przyjął nazwisko John Winston Ono Lennon.

Tragiczne wydarzenia zakończyły życie Johna Lennona 8 grudnia 1980 roku w Nowym Jorku, w wieku 40 lat. Jego ciało zostało skremowane, a prochy rozsypano w nowojorskim Central Parku, miejscu upamiętniającym jego postać.

Edukacja i początki zainteresowań

Edukację John Lennon rozpoczął w Quarry Bank High School w Liverpoolu, gdzie uczęszczał w latach 1952–1957. Mimo opinii „klauna klasowego” i widocznych zdolności artystycznych, zmagał się z dysleksją, co negatywnie wpływało na jego wyniki w nauce i zachowanie. Dzięki wsparciu ciotki oraz dyrektora szkoły, udało mu się dostać do Liverpool College of Art. Niestety, nie ukończył studiów, gdyż został z nich wydalony przed ostatnim rokiem z powodu niewłaściwego zachowania i braku postępów.

Rodzina i życie prywatne Johna Lennona

Dzieciństwo i relacje rodzinne

Relacje Johna Lennona z ojcem, Alfredem Lennonem, były skomplikowane. Po dezercji z wojska w 1944 roku, Alfred przestał utrzymywać rodzinę. W 1946 roku podjął nieudaną próbę wywiezienia syna do Nowej Zelandii, co skutkowało blisko 20-letnim brakiem kontaktu między nimi. Po interwencji opieki społecznej, młody Lennon trafił pod opiekę ciotki Mimi Smith i jej męża George’a Toogooda Smitha, mieszkając w ich domu „Mendips” przy 251 Menlove Avenue.

Tragiczna śmierć matki, Julii Lennon, która zginęła potrącona przez samochód 15 lipca 1958 roku, wywołała u nastoletniego Johna głęboką traumę. Przez kolejne dwa lata doświadczał okresów nadużywania alkoholu i agresji. Wydarzenie to, mimo bólu, stało się również inspiracją dla jednego z jego utworów – „Julia”.

Małżeństwa i związki

Pierwszą żoną Johna Lennona była Cynthia Powell, z którą ożenił się w 1962 roku po tym, jak zaszła w ciążę. Ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1968 roku. Kolejnym ważnym etapem w jego życiu prywatnym był związek z multimedialną artystką Yoko Ono, którą poślubił w 1969 roku. Ich relacja wykraczała poza sferę prywatną, tworząc silny duet artystyczno-aktywistyczny, który trwał aż do jego śmierci, z przerwą na tzw. „stracony weekend”. W latach 1973–1975, w okresie separacji z Yoko Ono, Lennon pozostawał w związku ze swoją asystentką May Pang. Mimo że sam określał ten czas jako „stracony weekend”, był to okres intensywnej pracy twórczej.

Dzieci Johna Lennona

John Lennon miał dwóch synów:

• Julian Lennon (z pierwszego małżeństwa z Cynthią Powell)
• Sean Ono Lennon (urodzony w 1975 roku, z Yoko Ono)

Narodziny Seana skłoniły muzyka do pięcioletniego zawieszenia kariery, aby w pełni poświęcić się wychowaniu dziecka.

Kariera muzyczna i artystyczna Johna Lennona

Początki kariery i The Quarrymen

Muzyczna podróż Johna Lennona rozpoczęła się w wieku 15 lat. We wrześniu 1956 roku założył grupę skiflową The Quarrymen. Zespół ten, po licznych zmianach składu i nazwy, ostatecznie w 1960 roku przekształcił się w jeden z najbardziej wpływowych zespołów w historii – The Beatles. To właśnie w tym okresie, dzięki matce, która nauczyła go gry na banjo i zapoznała z muzyką Elvisa Presleya oraz Fatsa Domino, John zaczął kształtować swój styl.

Okres The Beatles

W ramach The Beatles, John Lennon stworzył historyczny duet autorski z Paulem McCartneyem. Ich współpraca jest powszechnie uznawana za jedno z najbardziej udanych partnerstw kompozytorskich w historii muzyki, czego efektem są dziesiątki światowych hitów. Lennon, początkowo lider grupy, z czasem zaczął dzielić tę rolę z McCartneyem. Razem tworzyli coraz bardziej innowacyjne utwory, a Lennon sam uważał „Strawberry Fields Forever” za swoje najlepsze dzieło w dorobku zespołu.

Kariera solowa i Plastic Ono Band

Jeszcze przed oficjalnym rozpadem The Beatles, w 1969 roku, John Lennon wraz z Yoko Ono założył grupę Plastic Ono Band. W ramach tego projektu wydał swój debiutancki album solowy „John Lennon/Plastic Ono Band” oraz skomponował kultowy hymn „Imagine”. Jego kariera solowa przyniosła mu znaczące sukcesy na listach przebojów. Jako wykonawca i autor odnotował 25 singli numer jeden na liście Billboard Hot 100, w tym solowe hity takie jak „Whatever Gets You thru the Night”, nagrany we współpracy z Eltonem Johnem.

Współprace muzyczne

John Lennon aktywnie współpracował z innymi artystami. Oprócz wspomnianego Eltona Johna, nawiązał współpracę z Davidem Bowiem przy tworzeniu utworu „Fame”, który stał się wielkim hitem. Produkował również album „Pussy Cats” Harry’ego Nilssona, co świadczy o jego wszechstronności i wpływie na scenę muzyczną. Jego twórczość, od „All You Need Is Love” po „Give Peace a Chance”, stała się hymnem ruchu antywojennego i szeroko pojętej kontrkultury.

Ostatnie dzieła i powrót na scenę

Po pięcioletniej przerwie od muzyki, John Lennon powrócił w 1980 roku z albumem „Double Fantasy”, nagranym wspólnie z Yoko Ono. Album ten, wydany wkrótce przed jego tragiczną śmiercią, zdobył nagrodę Grammy dla Albumu Roku. To wydawnictwo stanowiło symboliczne zwieńczenie jego kariery, pokazując dojrzałość artystyczną i artystyczną synergia z Yoko Ono.

Chronologia ważnych wydarzeń w życiu Johna Lennona

Poniższa tabela przedstawia kluczowe momenty z życia i kariery Johna Lennona:

Osiągnięcia i nagrody Johna Lennona

Uznanie w rankingach i mediach

John Lennon cieszył się ogromnym uznaniem krytyków i publiczności. Magazyn „Rolling Stone” sklasyfikował go na 5. miejscu listy najlepszych wokalistów wszech czasów oraz na 38. miejscu wśród najwybitniejszych artystów w historii. Jego wpływ na kulturę popularną jest niepodważalny, co potwierdzają liczne rankingi i wyróżnienia.

Wprowadzenie do Galerii Sław

Dwukrotne wprowadzenie do Rock and Roll Hall of Fame świadczy o monumentalnym znaczeniu Lennona dla muzyki rockowej. Został uhonorowany najpierw jako członek The Beatles w 1988 roku, a następnie jako artysta solowy w 1994 roku. Jest również członkiem Songwriters Hall of Fame od 1997 roku, co podkreśla jego zasługi jako kompozytora.

Nagrody pośmiertne

Pośmiertne nagrody i wyróżnienia przypominają o trwałym dziedzictwie Johna Lennona. W 1981 roku otrzymał nagrodę Brit Award za wybitny wkład w muzykę, a jego ostatni album „Double Fantasy” został uhonorowany prestiżową statuetką Grammy w kategorii Album of the Year. W 2002 roku, w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków”, Lennon zajął wysokie, ósme miejsce, wyprzedzając wiele znaczących postaci historycznych.

Wpływ na kulturę brytyjską

John Lennon wywarł znaczący wpływ na historię Wielkiej Brytanii, nie tylko poprzez swoją twórczość muzyczną, ale także poprzez swoje zaangażowanie społeczne i polityczne. Jego postać stała się symbolem pokolenia i jego ideałów. W 2002 roku jego pozycja w plebiscycie BBC na „100 Najwybitniejszych Brytyjczyków” potwierdziła jego trwałe miejsce w brytyjskiej świadomości narodowej.

Aktywizm i filantropia Johna Lennona

Działalność antywojenna

John Lennon i Yoko Ono byli gorącymi orędownikami pokoju. W 1969 roku zorganizowali dwutygodniowy protest „Bed-In for Peace” w Amsterdamie i Montrealu. Wydarzenie to miało na celu promowanie pokoju światowego jako alternatywy dla wojny w Wietnamie. Ich zaangażowanie w ruch antywojenny było szczere i konsekwentne, co przyniosło im zarówno uznanie, jak i problemy.

Ze względu na głośny sprzeciw wobec wojny w Wietnamie, John Lennon stał się celem trzyletniej próby deportacji przez administrację prezydenta Richarda Nixona. Działania te wiązały się z inwigilacją przez FBI, co świadczy o sile jego przekonań i wpływie na ówczesną politykę.

Hymny pokoju i kontrkultury

Utwory Johna Lennona, od takich klasyków jak „All You Need Is Love” po „Give Peace a Chance”, stały się oficjalnymi hymnami ruchu antywojennego i szeroko pojętej kontrkultury lat 60. i 70. Jego muzyka niosła przesłanie pokoju i miłości, inspirując miliony ludzi na całym świecie. Lennon i Ono zaangażowali się w wiele projektów mających na celu szerzenie tych idei, często wykorzystując swoją platformę artystyczną.

Inne projekty i role Johna Lennona

Twórczość literacka

John Lennon był wszechstronnym artystą, czego dowodem jest jego dorobek literacki. Jest autorem książek „In His Own Write” (1964) oraz „A Spaniard in the Works” (1965). Dzieła te zawierały jego charakterystyczne, nonsensowne teksty oraz rysunki liniowe, które odzwierciedlały jego unikalne poczucie humoru i sposób postrzegania świata. Już w szkole tworzył własny magazyn „Daily Howl”, co zapowiadało jego późniejszą aktywność pisarską.

Kariera aktorska

Oprócz działalności muzycznej i literackiej, John Lennon próbował swoich sił także w aktorstwie. Wystąpił w filmie „How I Won the War” z 1967 roku. Brał również udział w licznych produkcjach filmowych The Beatles oraz eksperymentalnych filmach tworzonych wspólnie z Yoko Ono, co pokazuje jego zainteresowanie różnymi formami ekspresji artystycznej.

Kontrowersje i skandale

Buntownicza natura

Od młodości Lennon był znany z trudnego charakteru. Nauczyciele opisywali go jako osobę o „niewłaściwych ambicjach”, której energia była marnowana na bójki i przeszkadzanie w lekcjach. Ta buntownicza natura towarzyszyła mu przez całe życie, często prowadząc do konfliktów.

Warto wiedzieć: Jego działalność polityczna w USA doprowadziła do gromadzenia przez FBI tajnych akt na jego temat, które zostały częściowo odtajnione dopiero po latach, co świadczy o skali zainteresowania służb jego osobą.

Ciekawostki z życia Johna Lennona

Pierwszy instrument

Pierwszym instrumentem muzycznym Johna Lennona była gitara akustyczna marki Gallotone Champion, którą kupiła mu matka za 5 funtów i 10 szylingów. Miała ona jednak pewien warunek: instrument musiał być przechowywany w domu matki, aby nie drażnić ciotki Mimi, która niechętnie patrzyła na muzyczne aspiracje siostrzeńca.

Ciotka Mimi nie wierzyła w muzyczną karierę Johna, powtarzając mu słynne zdanie: „Gitara jest bardzo dobra, John, ale nigdy nie zarobisz nią na życie”. Ta sceptyczna postawa nie zniechęciła jednak młodego Lennona, który konsekwentnie podążał za swoją pasją.

Wpływy i inspiracje

Wielki wpływ na styl muzyczny Johna Lennona miała jego matka, Julia Lennon. To ona nauczyła go gry na banjo i zapoznała go z twórczością takich artystów jak Elvis Presley i Fats Domino. Te wczesne inspiracje stanowiły fundament jego przyszłej kariery muzycznej.

Talent plastyczny Lennona objawiał się już od najmłodszych lat. W szkole tworzył własny magazyn „Daily Howl”, w którym zamieszczał autorskie komiksy i rysunki. Ten talent rozwijał później w swoich książkach, prezentując unikalny styl wizualny.

John Lennon, poprzez swoją muzykę i zaangażowanie, uczy nas, że nawet w obliczu trudności i tragedii, siła sztuki i ideałów może inspirować do dążenia do lepszego, bardziej pokojowego świata. Jego dziedzictwo żyje w twórczości milionów artystów i w sercach słuchaczy na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/John_Lennon