Charles Aznavour, urodzony jako Shahnur Vaghinak Aznavourian, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych postaci francuskiej i światowej sceny muzycznej oraz filmowej. Ten wszechstronny artysta, który zmarł 1 października 2018 roku, pozostawił po sobie dziedzictwo obejmujące ponad 1200 piosenek i blisko 80 ról filmowych. Jego życie, naznaczone ormiańskimi korzeniami, francuską karierą i globalnym wpływem, to historia pasji, talentu i niezłomnej determinacji. Aznavour był nie tylko legendą piosenki, ale także aktorem, autorem tekstów i dyplomatą, którego głos i osobowość zdobyły serca milionów na całym świecie.
Artysta, który na początku października 2018 roku miał 94 lata, był symbolem francuskiej elegancji i artystycznej duszy. Jego życiorys to opowieść o człowieku, który dzięki swojej pracy i talentowi przekroczył granice kulturowe i pokoleniowe. Dziś, wspominając jego dokonania, warto przyjrzeć się bliżej jego życiu, twórczości i wpływowi na kulturę, który pozostaje żywy do dziś.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na 1 października 2018 roku miał 94 lata.
- Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty, ostatnią żoną była Ulla Thorsell.
- Dzieci: Posiadał pięcioro dzieci, w tym Sedę Aznavour.
- Zawód: Piosenkarz, autor tekstów, aktor, dyplomata.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie ponad 1200 piosenek i zdobycie statusu ikony francuskiej piosenki.
Podstawowe informacje o Charlesie Aznavourze
Charles Aznavour, a właściwie Shahnur Vaghinak Aznavourian, urodził się 22 maja 1924 roku w Paryżu. Jego ormiańscy rodzice, Michael i Knar, prowadzili restaurację w Dzielnicy Łacińskiej, która stała się miejscem spotkań artystycznej bohemy. Już w wieku dziewięciu lat, w wieku dziewięciu lat, przyjął oficjalnie nazwisko Aznavour, rozpoczynając swoją artystyczną podróż. Zmarł 1 października 2018 roku w swojej posiadłości w Mouriès, w wieku 94 lat, kończąc tym samym niezwykle bogatą, ponad 85-letnią karierę artystyczną, która uczyniła go jedną z największych legend francuskiej piosenki.
Choć przez większość życia był obywatelem Francji, w 2008 roku otrzymał honorowe obywatelstwo Armenii, co było wyrazem jego silnych więzi z krajem pochodzenia przodków. Jego charakterystyczny głos, tenor z wyraźnym wibrato, potrafił poruszać zarówno w wysokich, czystych rejestrach, jak i w głębokich, chropowatych niskich tonach, nadając każdej piosence unikalną głębię emocjonalną.
Rodzina i życie prywatne Charlesa Aznavoura
Pochodzenie rodziny i lata dzieciństwa
Rodzice Charlesa Aznavoura byli ormiańskimi imigrantami, którzy po ucieczce przed ludobójstwem osiedlili się w Paryżu. Ojciec, Michael Aznavourian, pochodził z Gruzji, a matka, Knar Baghdasarian, z Turcji. Ich paryska restauracja przy rue de la Huchette była miejscem, gdzie młody Charles miał pierwsze styczności ze światem sztuki i kultury, co z pewnością wpłynęło na jego późniejszą karierę. Wraz ze starszą siostrą Aidą, Charles wykazywał się odwagą i empatią, angażując się w pomoc potrzebującym, a rodzina była powiązana z ruchem oporu podczas II wojny światowej.
Rodzina Aznavourianów prowadziła niewielką ormiańską restaurację, która stała się popularnym miejscem spotkań artystów i intelektualistów. To właśnie tam, wśród rozmów o sztuce i muzyce, młody Charles kształtował swoje artystyczne wrażliwości. Pomimo trudności finansowych, które dotknęły rodzinny biznes, determinacja i talent Charlesa pozwoliły mu wcześnie wkroczyć na drogę kariery artystycznej.
Małżeństwa i potomstwo
Charles Aznavour był żonaty trzykrotnie. Jego pierwszą żoną była Micheline Rugel, drugą Evelyne Plessis, a trzecią, z którą spędził resztę życia aż do swojej śmierci, była Szwedka Ulla Thorsell. Z tego związku doczekał się pięciorga dzieci, w tym córki Sedy Aznavour, która podążyła artystycznymi śladami ojca.
Swoje życie prywatne starał się chronić przed blaskiem fleszy, jednak jego związki i rodzina były dla niego ważnym wsparciem. Trzecie małżeństwo z Ullą Thorsell było dowodem na siłę i trwałość ich uczucia, które przetrwało lata sławy i podróży. Pięcioro dzieci, które miał z trzema żonami, stanowiło dla niego źródło dumy i inspiracji.
Kariera zawodowa Charlesa Aznavoura
Początki kariery aktorskiej i muzycznej
Przygoda Charlesa Aznavoura ze sceną zaczęła się bardzo wcześnie, już w wieku dziewięciu lat, kiedy zadebiutował aktorsko w sztuce „Un Petit Diable à Paris”. Te pierwsze doświadczenia sceniczne skłoniły go do porzucenia szkoły na rzecz kariery artystycznej. W 1944 roku nawiązał kluczową współpracę z aktorem i autorem tekstów, Pierre’em Roche, która przyniosła mu pierwsze znaczące sukcesy, zwłaszcza podczas występów w Kanadzie w latach 1948–1950. Jego talent wokalny został dostrzeżony przez Edith Piaf, która stała się jego mentorką, zachęcając go do skupienia się na karierze piosenkarza.
Wczesne lata kariery były okresem intensywnego rozwoju i zdobywania doświadczeń. Współpraca z Pierre’em Roche była przełomowa, a ich wspólne występy w Kanadzie potwierdziły ich potencjał. Jednak to namowa Edith Piaf, by poświęcił się śpiewaniu, okazała się kluczowa dla dalszego rozwoju jego kariery. Aznavour, początkowo skupiony na aktorstwie, odkrył w sobie talent wokalny, który miał go wynieść na szczyty sławy.
Droga do statusu ikony popkultury
Kariera Charlesa Aznavoura, trwająca ponad 70 lat, uczyniła go prawdziwą ikoną popkultury. Nazywany „francuskim bóstwem popu”, zasłynął nie tylko jako piosenkarz, ale również jako wszechstronny aktor, który pojawił się w ponad 80 filmach. Jego występy, często porównywane do stylu Franka Sinatry, przyniosły mu międzynarodowe uznanie. Nawet Bob Dylan nazwał go jednym z najlepszych wykonawców na żywo, jakich kiedykolwiek widział, co świadczy o jego potędze scenicznej.
Przez dekady Aznavour był ambasadorem kultury francuskiej i ormiańskiej na całym świecie, a jego wpływ na kolejne pokolenia artystów jest niepodważalny. Marc Almond, brytyjski piosenkarz, uznał go za swoją główną inspirację artystyczną, co dowodzi uniwersalności i ponadczasowości jego twórczości.
Muzyczna twórczość Charlesa Aznavoura
Imponujący dorobek i sprzedaż
Charles Aznavour pozostawił po sobie niezwykle bogaty dorobek artystyczny. Nagrał ponad 1200 piosenek w różnych językach i napisał lub współtworzył ponad 1000 utworów. Jego muzyka sprzedała się w nakładzie przekraczającym 180 milionów egzemplarzy na całym świecie, co czyni go jednym z najlepiej sprzedających się artystów w historii. Od 1974 do 2016 roku otrzymał około 60 złotych i platynowych płyt, co jest dowodem nieustannego uznania jego twórczości przez publiczność.
Jego piosenki, takie jak „La Bohème”, „She” czy „Comme ils disent”, stały się ponadczasowymi przebojami, doczekały się niezliczonych wykonań przez innych artystów i były nagrywane w nowych aranżacjach ponad 100 razy. Utwór „She” w 1974 roku przez cztery tygodnie królował na brytyjskich listach przebojów, a „Comme ils disent” z 1972 roku, poruszający temat homoseksualizmu, był uznawany za odważny i przełomowy.
Wielojęzyczność i współpraca z innymi artystami
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech Charlesa Aznavoura była jego zdolność do śpiewania w wielu językach: francuskim, angielskim, włoskim, hiszpańskim, niemieckim, rosyjskim i ormiańskim. Ta wielojęzyczność otworzyła mu drzwi do światowych scen i pozwoliła dotrzeć do szerokiej, międzynarodowej publiczności. Miał zaszczyt nagrywać i występować w duetach z legendami muzyki, takimi jak Frank Sinatra, Elton John, Celine Dion, Sting, Placido Domingo czy Luciano Pavarotti. Jego utwory były wykonywane przez wielu artystów, a jego talent kompozytorski został doceniony wpisem do American Songwriters Hall of Fame.
Aznavour śpiewał w tak różnorodnych językach jak kabylski czy neapolitański, co podkreśla jego otwartość na różnorodność kulturową. Jego współpraca z takimi ikonami jak Ray Charles, Shirley Bassey czy Julio Iglesias świadczy o jego uniwersalnym talencie i szacunku, jakim cieszył się w środowisku muzycznym. Ostatni koncert artysty odbył się we wrześniu 2018 roku w Osace, zaledwie miesiąc przed śmiercią, co pokazuje jego niezwykłe zaangażowanie w muzykę.
Nagrody i wyróżnienia Charlesa Aznavoura
Najwyższe odznaczenia państwowe i branżowe
Charles Aznavour był wielokrotnie uhonorowany za swój wkład w kulturę. Został wielokrotnie odznaczony Legią Honorową, najwyższym francuskim odznaczeniem, otrzymując kolejne stopnie w latach 1997, 2001 i 2004. W 2017 roku jego nazwisko dołączyło do grona gwiazd na Hollywood Walk of Fame. W lipcu 2008 roku został uhonorowany tytułem honorowego oficera Orderu Kanady, co podkreślało jego silne związki z Quebeciem.
Posiadał również tytuł Narodowego Bohatera Armenii, najwyższe odznaczenie tego kraju, co świadczyło o jego roli jako ambasadora narodu ormiańskiego. W 2017 roku wraz z siostrą Aidą otrzymał Nagrodę Raoula Wallenberga za działalność humanitarną podczas II wojny światowej. Jego wpisanie do American Songwriters Hall of Fame potwierdza jego trwały wpływ na gatunek piosenki autorskiej.
| Nazwa nagrody/wyróżnienia | Rok/Okres | Szczegóły |
|---|---|---|
| Legia Honorowa | 1997, 2001, 2004 | Wielokrotnie uhonorowany najwyższym francuskim odznaczeniem |
| Hollywood Walk of Fame | 2017 | 2618. gwiazda |
| Order Kanady | 2008 | Honorowy oficer |
| Narodowy Bohater Armenii | – | Najwyższe odznaczenie państwowe Armenii |
| Nagroda Raoula Wallenberga | 2017 | Wraz z siostrą Aidą za ratowanie Żydów podczas wojny |
| American Songwriters Hall of Fame | – | Wpisany za wkład w songwriting |
Działalność filantropijna i publiczna Charlesa Aznavoura
Zaangażowanie humanitarne i dyplomatyczne
Charles Aznavour był nie tylko wybitnym artystą, ale również niestrudzonym działaczem społecznym i humanitarnym. Po tragicznym trzęsieniu ziemi w Armenii w 1988 roku założył organizację charytatywną „Aznavour for Armenia”, która zebrała znaczące środki na pomoc poszkodowanym. Jego rola dyplomatyczna została doceniona w 2009 roku, kiedy został mianowany ambasadorem Armenii w Szwajcarii oraz stałym delegatem Armenii przy ONZ w Genewie. W 2010 roku, w odpowiedzi na trzęsienie ziemi na Haiti, wziął udział w nagraniu charytatywnego teledysku „1 geste pour Haïti chérie”.
Podczas II wojny światowej rodzina Aznavourianów wykazała się niezwykłą odwagą, ukrywając Żydów i Ormian zagrożonych prześladowaniami. Ta heroiczna postawa została uhonorowana Nagrodą Raoula Wallenberga w 2017 roku. Aznavour był głosem diaspory ormiańskiej, aktywnie działając na rzecz praw obywatelskich i promowania kultury swoich przodków.
Ciekawostki z życia Charlesa Aznavoura
Nazwisko Aznavour, prawdopodobnie pochodzące od ormiańskiego słowa oznaczającego „szlachetne pochodzenie”, doskonale oddawało charakter artysty. Mimo problemów ze słuchem, które ujawniły się w wieku 84 lat, Aznavour kontynuował koncerty, a jego niezwykła pamięć do tekstów pozwalała mu śpiewać z pamięci w kilku językach. Jego ostatni koncert odbył się we wrześniu 2018 roku w Osace, zaledwie miesiąc przed śmiercią, co świadczy o jego niezłomnej pasji.
Jego artystyczne dziedzictwo jest niepodważalne, a jego piosenki doczekały się niezliczonych wykonań i nowych aranżacji. Setna rocznica jego urodzin, która przypadłaby w maju 2024 roku, stanowiłaby okazję do ponownego uhonorowania jego niezwykłego wkładu w kulturę światową.
Kluczowe etapy kariery i życia
- 1924: Narodziny Shahnura Vaghinaka Aznavourian w Paryżu.
- Wiek 9 lat: Debiut aktorski i zmiana nazwiska na Charles Aznavour.
- II wojna światowa: Zaangażowanie w pomoc ludziom i działalność w ruchu oporu.
- 1944: Nawiązanie współpracy z Pierre’em Roche.
- Lata 1948-1950: Pierwsze sukcesy komercyjne duetu Aznavour-Roche w Kanadzie.
- Okres wsparcia dla Edith Piaf: Kształtowanie stylu i nauka od mistrzyni.
- 1972: Wydanie przełomowego utworu „Comme ils disent”.
- 1974: Ogromny sukces piosenki „She” na brytyjskich listach przebojów.
- 1988: Założenie organizacji charytatywnej „Aznavour for Armenia”.
- 2008: Otrzymanie honorowego obywatelstwa Armenii.
- 2009: Mianowanie ambasadorem Armenii w Szwajcarii i delegatem przy ONZ w Genewie.
- 2017: Otrzymanie Nagrody Raoula Wallenberga i gwiazdy na Hollywood Walk of Fame.
- 2014-2018: Ostatnia trasa koncertowa.
- 2018: Śmierć w wieku 94 lat.
Dzieci Charlesa Aznavoura
- Seda Aznavour (kontynuująca tradycje artystyczne)
Wybrane filmy z udziałem Charlesa Aznavoura
- „Un Petit Diable à Paris” (Debiut dziecięcy)
- „Testament Orfeusza” (1960)
Wybrane utwory Charlesa Aznavoura
- „She”
- „Comme ils disent” (As They Say)
- „La Bohème”
- „La Mamma”
- „Emmenez-moi”
- „Hier Encore”
Warto wiedzieć: Charles Aznavour, mimo problemów ze słuchem, zdołał utrzymać niezwykłą pamięć do tekstów swoich piosenek, śpiewając je z pamięci w wielu językach, co było jego znakiem rozpoznawczym przez całą karierę.
Charles Aznavour był postacią wybitną, której wkład w światową muzykę i kulturę jest nie do przecenienia. Jego życie, pełne pasji, talentu i zaangażowania społecznego, stanowi inspirację dla kolejnych pokoleń artystów i słuchaczy. Pozostawił po sobie bogate dziedzictwo, które wciąż rezonuje w sercach milionów ludzi na całym świecie, potwierdzając jego status jako jednej z największych legend XX i XXI wieku.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakiej narodowości był Aznavour?
Charles Aznavour był francuskim piosenkarzem, kompozytorem i aktorem ormiańskiego pochodzenia. Urodził się w Paryżu, a jego rodzice również mieli ormiańskie korzenie.
Ile dzieci miał Charles Aznavour?
Charles Aznavour miał sześcioro dzieci. Były to: Patrick, Carole, Charles, Karen, Serge oraz Katia.
Czy syn Charlesa Aznavoura Patrick zmarł?
Tak, syn Charlesa Aznavoura, Patrick Aznavour, zmarł. Zmarł w 1999 roku w wieku 52 lat.
Czy Aznavour był w Polsce?
Tak, Charles Aznavour odwiedził Polskę. Występował kilkukrotnie w Polsce, ciesząc się dużą popularnością wśród polskiej publiczności.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Aznavour
